PPR » Aktualności » Wydarzenia » Zobacz artykuł

Rozmawialiśmy z Panem Janauszem Turskim, dyrektorem Krajowego Centrum Doradztwa Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich

15.10.2003

Proszę przypomnieć początki organizowania się doradztwa rolniczego w Polsce.

Początki doradztwa rolniczego wiążą się z profesjonalizacją rolnictwa. Już w latach 60-70 dziewiętnastego wieku zaczęły powstawać pierwsze Towarzystwa Rolnicze, następnie, coraz liczniej, kółka rolnicze zrzeszające chłopów oraz izby rolnicze, które nie tylko reprezentowały rolników, ale też zaczęły pełnić funkcje o charakterze doradczym. Organizacje te rozwinęły swoją działalność w okresie międzywojennym, stawiały sobie za cel upowszechnianie postępu i rozwój produkcji rolnej, a działalność oświatową wśród rolników określano pojęciem agronomia społeczna. Tuż po drugiej wojnie reaktywowano służby doradcze w niezmienionym kształcie, ale w 1948 r., po sformułowaniu koncepcji szybkiej kolektywizacji wsi, zostały one rozwiązane. W 1957 r. utworzono w każdym z 17 województw Rejonowe Rolnicze Zakłady Doświadczalne, instytucje odpowiedzialne za upowszechnianie postępu w rolnictwie. Ich pracownicy współpracowali z jednostkami naukowo-badawczymi, kółkami rolniczymi, administracją oraz organizowali liczne szkolenia dla rolników. W 1975 r. po reorganizacji województw przekształcono je w Wojewódzkie Ośrodki Postępu Rolniczego. W efekcie kolejnej reorganizacji systemu doradztwa rolniczego w latach1990/91 powstały Wojewódzkie Ośrodki Doradztwa Rolniczego, jako jednostki budżetowe podległe wojewodom. Wreszcie w 1999 r. powołano Krajowe Centrum Doradztwa Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich z dwoma oddziałami i siedmioma jednostkami terenowymi utworzonymi na bazie WODR, jako wykonawcę polityki rolnej rządu. W każdym województwie istnieje wiodący ODR podlegający wojewodzie.

Jaki jest zakres działania i jak na przestrzeni lat zmieniały się kompetencje tej organizacji?

Doradztwo rolnicze jest instrumentem polityki państwa, działania doradztwa są więc uwarunkowane polityką rządu wobec rolnictwa i obszarów wiejskich. Zawsze pełniło funkcje doradcze, wdrożeniowo-upowszechnieniowe, informacyjne, oświatowe. W okresie międzywojennym realizowano ideę tzw. agronomii społecznej, w której najważniejsza była działalność oświatowa. W pierwszych latach powojennych wysiłki państwa skupiały się na kolektywizacji wsi, przyniosły jednak efekty mniejsze od oczekiwanych. Po ponownym powołaniu służb rolnych w 1957 r., aż do lat dziewięćdziesiątych, mimo różnych zmian organizacyjnych, realizowały one podstawowe zadanie – upowszechnianie wiedzy z zakresu technologii produkcji i działania na rzecz jej intensyfikacji, pochodną tego było wykorzystywanie służb doradczych do opiniowania rozdzielnictwa środków produkcji oraz realizacji centralnie ustalonych wskaźników produkcji. Jakość produkcji rolniczej i jej efektywność ekonomiczna były traktowane drugorzędnie.

Rola doradztwa rolniczego zmieniła się na początku lat 90 wraz z wprowadzeniem zasad gospodarki wolnorynkowej, istotny stał się rachunek ekonomiczny i podwyższanie parametrów jakościowych. Pojawiły się wyzwania związane z wejściem Polski do UE. Obecnie uważa się, że priorytetowe działania służb doradztwa rolniczego to przede wszystkim:

zmiana orientacji z technologiczno-ilościowej na ekonomiczno-jakościową,
programowanie zasad funkcjonowania agrobiznesu i gospodarki wolnorynkowej,
rozwijanie postaw przedsiębiorczości i innowacyjności, co ma służyć dywersyfikacji źródeł dochodów na obszarach wiejskich,
dbanie o to aby rozwój wsi uwzględniał aspekty zróżnicowania regionalnego, proekologicznych technologii produkcji, a także ochrony dziedzictwa kulturowego i krajobrazu obszarów wiejskich,
przygotowanie rolników do wejścia do UE oraz udział w budowaniu instytucji dla administracyjnej obsługi rolnictwa w ramach Wspólnej Polityki Rolnej UE.

Jakimi sukcesami może pochwalić się doradztwo rolnicze w Polsce i co według Pana jest jego największą porażką?

Doradztwo rolnicze mimo licznych problemów może się pochwalić wieloma sukcesami. Upowszechnianie i popularyzacja nowoczesnych technik i technologii przynosi efekty w postaci nowoczesnej i wydajnej produkcji rolnej. Dzięki masowym szkoleniom wzrastają kwalifikacje zawodowe rolników. Upowszechniane są wśród rolników liczne i reprezentujące dobry poziom czasopisma fachowe. Ważny i znaczący jest wkład doradców rolniczych w zmianę oblicza polskiej wsi, podnoszenie jakości życia jej mieszkańców. Do sukcesów chcę zaliczyć także uspołecznienie doradztwa rolniczego poprzez włączenie rolników do współdecydowania o działalności doradczej. Wreszcie przygotowanie rolników do członkostwa w UE, do korzystania ze środków przedakcesyjnych oraz z dopłat bezpośrednich i funduszy strukturalnych.
Natomiast największa porażka to według mnie brak uregulowań prawnych funkcjonowania doradztwa rolniczego.

Od 01.05.2004 r. znajdziemy się w strukturach unijnych. W jaki sposób uczestniczą Państwo w przygotowaniu środowisk rolniczych do tej chwili?

Udział KCDRRiOW w przygotowaniu mieszkańców wsi i obszarów wiejskich do akcesji polega między innymi na prowadzeniu licznych szkoleń adresowanych do doradców rolniczych, pracowników administracji rządowej i samorządowe oraz rolników, poświęconych warunkom polskiego członkostwa i dostosowania polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich do integracji z Unią Europejską. Powstały liczne publikacje o tematyce unijnej, o warunkach uczestnictwa w UE, wymaganiach jakościowych, fitosanitarnych, zootechnicznych itp.. Prowadziliśmy we współpracy z ARiMR szeroko zakrojoną informacyjną kampanię przedreferendalną adresowaną do środowisk wiejskich. Obecnie ważnym przedsięwzięciem jest udział naszych struktur w tzw. Działaniu 2 programu SAPARD – „Inwestycje w gospodarstwach rolnych”. Współpracujemy także z partnerami zagranicznymi w przygotowaniu procedur jakie będą obowiązywały po akcesji Polski, dotyczących korzystania z dopłat bezpośrednich i funduszy strukturalnych.

Jakie zmiany i zadania czekają ośrodki doradztwa rolniczego po integracji z UE?

Zmiany będą wynikały przede wszystkim ze znacznego wzrostu środków pomocowych dla rolników po integracji z Unią Europejską. Zadania doradców rolniczych będą się koncentrowały na udzielaniu rolnikom pomocy w:

skorzystaniu z finansowego wsparcia, które oferują: Sektorowy Program Operacyjny oraz Program Rozwoju Obszarów Wiejskich,
prowadzeniu rachunkowości w gospodarstwach rolnych dla potrzeb kredytowych i fiskalnych oraz potrzeb Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (IACS),
wdrażaniu technologii spełniających wymagania unijne w zakresie jakości produktów rolnych, ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt,
wspieraniu rozwoju grup producenckich na obszarach wiejskich.

Jaki jest udział KCDRRiOW we wdrażaniu programu SAPARD?

Udział struktur KCDRRiOW we wdrażaniu SAPARD-u określa Zarządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27.11.2000 r.. Wprowadza ono do zadań KCDRRiOW obowiązek wdrażania programów przedakcesyjnych i strukturalnych UE. Polega to głównie na ocenie technicznej i ekonomicznej przekazywanych przez ARiMR projektów wniosków, których autorzy ubiegają się o wsparcie finansowe w ramach Działania 2 programu SAPARD-„Inwestycje w gospodarstwach rolnych”, dokonywanej przez akredytowanych ekspertów.

Zespoły takich ekspertów tworzą pracownicy naszych struktur, o ich wysiłku świadczyć może następująca informacja – do dn.26 sierpnia 2003 roku rozpatrzyli 1928 wniosków.

red.

Zobacz także...

Waszym zdaniem (komentarzy: 0)

Dodaj komentarz

Nowość. Jeśli jesteś zalogowany do forum ppr.pl, Twój komentarz pojawi się natychmiast po dodaniu. Zalogowani użytkownicy mają ponadto możliwość głosowania na komentarze. Jeśli nie posiadasz jeszcze konta zarejestruj się na forum.

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy

wstecz

wyślij
znajomemu

napisz
do nas

drukuj

strona
główna

do góry
strony

Rozmawialiśmy z Panem Janauszem Turskim, dyrektorem Krajowego Centrum Doradztwa Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich

Wybierz dział

Stopka