Puma Uniwersal

Jakie są zasady i koszty funkcjonowania rolniczego ubezpieczenia społecznego ?

11 marca 2008
Wyjaśnia dr Władysław Łukasik, Zastępca Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

W ustawie budżetowej na 2008r. w części 72 – KRUS ujęto 15,7 mld zł dotacji ogółem, przy czym dotacja uzupełniająca na rolnicze emerytury i renty w Funduszu Emerytalno-Rentowym wynosi 12,8 mld zł. Pozostała część dotacji w  kwocie ok. 2,9 mld zł przeznaczona będzie na finansowanie zleconych Kasie do realizacji dodatkowych zadań (na wypłatę krajowych rent strukturalnych, dodatków do emerytur i rent, w tym: dodatków kombatanckich, ryczałtów energetycznych, dodatków z tytułu pracy przymusowej, świadczeń pieniężnych dla osób deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy III Rzeszy i ZSRR, świadczeń pieniężnych i uprawnień przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionych w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych, dodatków kompensacyjnych, refundacji ulg dla inwalidów wojennych i wojskowych z tytułu opłacanej składki na obowiązkowe ubezpieczenie OC/AC, a także na pokrycie składek na ubezpieczenie zdrowotne).
Z ogólnej kwoty dotacji ok. 0,8 mld zł KRUS zwróci do budżetu w postaci podatku dochodowego od wypłacanych emerytur i rent.
Często pozostaje niezauważanym, iż do 1990 r. Skarb Państwa przejął od rolników ok. 350 tys. gospodarstw rolnych, o łącznej powierzchni 2,2 mln ha. (Przy założeniu, że cena 1 ha ziemi wynosi ok. 20 tys. zł – przejęto od rolników grunty rolne na kwotę ok. 44 mld zł). Dodatkowo w niektórych przypadkach wraz z ziemią przejmowane były również budynki gospodarcze i mieszkalne). Państwo zobowiązało się wówczas do wypłaty świadczeń na tzw. dożywocie. Zobowiązania te, realizowane są nadal poprzez KRUS wobec 110 tys. świadczeniobiorców i w 2007 r. wyniosły 1,4 mld zł. W latach poprzednich liczba rolników pobierających takie świadczenia była dużo większa.
Zmniejszenie dotacji KRUS o powyższe wydatki oznacza, że na świadczenia emerytalno-rentowe przyznane w obowiązującym systemie z budżetu na 2008 r. przeznaczono 10,7 mld zł, tj. ok. 67% ogólnej dotacji do KRUS.
Ponadto, w latach dziewięćdziesiątych system ubezpieczenia społecznego rolników wchłonął wiele osób, które z powodów transformacji gospodarki utraciły pracę w przemyśle, ale z uwagi na posiadanie nawet niewielkich gospodarstw rolnych, nie miały prawa do zasiłku dla bezrobotnych, co przyniosło znaczne oszczędności w budżecie państwa, w pozycji przeznaczonej na finansowanie zasiłków dla bezrobotnych.
Wg danych Kasy, na koniec 2007 roku, ubezpieczeniu społecznemu rolników podlegało 1,6 mln osób, w tym jedynie 4,4 proc. ubezpieczonych to osoby prowadzące dodatkowo pozarolniczą działalność gospodarczą. Możliwość pozostania w ubezpieczeniu społecznym rolników osobom prowadzącym jednocześnie działalność gospodarczą została uwarunkowana osiąganiem niewysokich dochodów z tej działalności (np. za 2007r. roczny podatek należny nie może przekroczyć kwoty 2693zł), stąd też na podstawie składanych co roku zaświadczeń z urzędu skarbowego, Kasa dokonuje weryfikacji prawa do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. W wyniku zmiany przepisów w 2004 roku, mającej na celu m.in. uszczelnienie sytemu, liczba takich osób w KRUS zmalała ze 118 tys. do ok. 70 tys. w br.

Opinie o rosnących kosztach funkcjonowania systemu rolniczego ubezpieczenia nie mają oparcia w faktach. Przez ostatnie 10 lat udział środków budżetu państwa w dofinansowaniu zadań KRUS zmalał o połowę. Trwała jest także tendencja zmniejszania tych środków w ogóle wydatków na rolnictwo, w związku z przemianami strukturalnymi w rolnictwie i na obszarach wiejskich. W roku bieżącym dotacja na świadczenia ujęte w ustawie budżetowej w części 72 - KRUS, w łącznej kwocie ok. 15,7 mld zł, stanowić będzie 5,09 proc. ogółu projektowanych wydatków z budżetu państwa.

Na wysokość dotacji uzupełniającej w FER w znacznym stopniu wpływa sytuacja demograficzna wsi, co odzwierciedla znaczna liczba osób z uprawnieniami emerytalno-rentowymi. Na początku 2007 r. liczba świadczeniobiorców Kasy wyniosła ok. 1,6 mln i była praktycznie równa liczbie ubezpieczonych. Natomiast w systemach pozarolniczych liczba ubezpieczonych jest dwukrotnie wyższa od liczby osób pobierających emerytury i renty. Należy jednak odnotować stały wzrost udziału składek emerytalno-rentowych w przychodach FER, wynikający także ze starań Kasy o utrzymanie dyscypliny płatniczej wśród ubezpieczonych. W 2007 roku udział składek w wydatkach Funduszu Emerytalno-Rentowego wyniósł 10,4%. Trzeba mieć jednak na uwadze, że wspólną cechą rolniczych systemów ubezpieczenia społecznego, jakie również funkcjonują w wielu państwach Zachodniej Europy, jest pełnienie wielu ważnych funkcji, w tym społecznej i socjalnej oraz oddziaływania na zmiany strukturalne w rolnictwie. Wiąże się to ze wsparciem ze środków publicznych i stanowi punkt zaczepienia do formułowanych często, pośpiesznych i powierzchownych opinii o szczególnie preferencyjnym traktowaniu ludności rolniczej w zabezpieczeniu społecznym, bez bliższego zapoznania się z ww. kwestiami, bez uwzględniania sytuacji dochodowej gospodarstw rolnych oraz sytuacji demograficznej wsi, wysokości tych świadczeń i  sposobu ich wykorzystania. Takie ewidentnie niesłuszne i krzywdzące dla środowiska rolniczego opinie prezentowane są w mediach (niekiedy także przez osoby z tytułem naukowym) i niestety nader rzadko poddawane pogłębionej analizie i konfrontacji ze stanem faktycznym.

POWIĄZANE

Reforma systemu bezpieczeństwa żywności jest jedną z najważniejszych w programie...

Podsekretarz stanu Ryszard Zarudzki w minionym tygodniu uczestniczył w naradzie ...

Jeżeli u rolnika lub zarządcy, który realizuje zobowiązanie ekologiczne (PROW 20...


Komentarze

...Kto się wiele pyta, ten się wiele uczy...
NAJNOWSZE ARTYKUŁY
Huzar prawy
Bądź na bieżąco

Zapisz się do newslettera

Każdego dnia najnowsze artykuły, ostatnie ogłoszenia, najświeższe komentarze, ostatnie posty z forum
Jestesmy w spolecznosciach:

Najpopularniejsze tematy

gospodarkapracaprzetargi
Nowy PPR (stopka)
Zgłoś uwagę