Azoty_Kedzierzyn_4_04_16

Dlaczego nie powinno się spalać słomy -zagospodarowanie resztek pożniwnych i poprawienie struktury gleby

8 lipca 2016
Dlaczego nie powinno się spalać słomy -zagospodarowanie resztek pożniwnych i poprawienie struktury gleby

 Substancja organiczna po wprowadzeniu do gleby ulega przetworzeniu i rozkładowi przez mikroorganizmy. Pamiętajmy że gleba jest żywym organizmem bakterii i grzybów. Na górze, wierzchniej warstwie są bakterie tlenowe a w głębszej warstwie bakterie beztlenowe, kiedy odwracamy pługiem glebę przykrywając masę organiczną obie grupy bakterii niszczymy – redukujemy, gleba choruje.

W agrotechnice najważniejszym elementem jest nie oranie gleby a mieszanie wierzchniej warstwy gleby z masą organiczną. Masa organiczna aby się rozkładała musi mieć dostęp do tlenu i dostateczną ilość bakterii tlenowych aby mógł następować proces denitryfikacji i tworzenia substancji organicznej tak ważnej w procesie uprawy i produkcji.

Mikroorganizmy (mikroflora) rozkładają proste związki węglowodanowe oraz hemicelulozy i białko. Po rozłożeniu tych związków wzrasta w pozostałym materiale udział ligniny i celulozy. W kolejnym etapie celuloza rozkładana jest przez bakterie, zaś lignina przez grzyby. Na przebieg i szybkość rozkładu substancji organicznej wpływają warunki środowiskowe (rodzaj gleby, jej aktywność biochemiczna i właściwości fizyczne, odczyn, zawartość składników pokarmowych, przebieg pogody) oraz skład chemiczny substancji organicznej, a także agrotechnika.

Jeśli przykrywamy głęboko masę organiczną, to w warunkach beztlenowych następuje butwienie i gnicie jak również w tym procesie wydzielają się związki toksyczne takie jak siarkowodór, fenole i inne, co ma niekorzystny wpływ na młode rosnące rośliny. Łatwo dostępny w słomie węgiel stymuluje rozwój mikroorganizmów, które do budowy swojego ciała wykorzystują nie tylko azot zawarty w substancji organicznej, ale również azot glebowy lub azot dostarczany w nawozach mineralnych. Proces ten prowadzi do okresowego blokowania azotu (po obumarciu bakterii azot staje się dostępny dla roślin), co w przypadku braku nawożenia N prowadzi do spadku plonu. 

Zatem przed wprowadzeniem słomy do gleby należy zastosować nawożenie azotem w dawce 5 – 8 kg N/t słomy (słoma zbóż intensywnie nawożonych azotem zawiera więcej tego składnika). Dobre efekty przynosi łączne stosowanie słomy z gnojówką lub gnojowicą. Dodatkowym pozytywnym elementem jest zatrzymywanie amoniaku NH4 który ulatnia się do atmosfery wydzielając nieprzyjemny zapach który zatruwa środowiska a także następują straty azotu.

Gleba która zawiera małą ilość próchnicy jest przepuszczalna i przy stosowaniu dużej ilości gnojówki i gnojowicy może dojść do zanieczyszczenia wód gruntowych. Widać we wszystkich aspektach jak ważne jest wprowadzanie do gleby masy organicznej a nie jej sprzedawanie i palenie. Jeśli jest to możliwe to powinniśmy wysiewać poplony dla zwiększenia jeszcze masy organicznej, takie podejście zapobiega dodatkowo erozji gleby.

Gleba o wysokiej zawartości próchnicy ma o wiele większe zdolności zatrzymywania wody co w obecnych czasach suchych lat ma ogromne znaczenie, gleba taka ma większe zdolności sorpcyjne składników pokarmowych co dla nas rolników ma duże znaczenie aby tracić jak najmniej.

 

ZAŁOŻENIA

Przychody

  • Wartość słomy 1 t – 150 zł

Koszty i straty

  • Prasowanie słomy 27 zł za belkę 350 kg + sznurek
  • Kłębek sznurka 33 zł
  • Koszt zwożenia z pola 80 zł/ha
  • Wydzielanie do atmosfery CO2 ze słomy 0,2 %
  • Wydzielanie do atmosfery CO2 z węgla 0,5 – 0,7 %

 

 

 

 

 

Informacje przydatne do raportu

Tab.1. Przeciętna zawartość składników mineralnych w 1 tonie słomy.

 

Roślina

Stosunek plonu

Masa składników w kg/t słomy

nasion do słomy

Azot

Fosfor

Potas

Wapń

Magnez

 

N

P2O5

K2O

CaO

MgO

Żyto

01:01,5

5,8

2,5

12

3,2

0,8

Pszenica

01:01,1

6,6

2,5

12,8

3,8

0,9

Pszenżyto

01:01,2

6,1

2,5

12,4

3,5

0,8

Jęczmień

01:01,0

7,3

2,5

14,5

6,3

1,2

Owies

01:01,4

7,1

3,2

18,2

5,2

1,1

Kukurydza

01:01,5

8

4,6

21,6

5,6

2,5

Rzepak

01:02,0

7,2

3

20,2

15,6

1,3

 

Wartość w zł czystego składnika w nawozach mineralnych

Wartość 1 kg N

3,80 zł

Wartość 1 kg P

3,22 zł

1 kg K (średnio)

3,56 zł

 

 

Tab. 2. Masa makroelementów (w kg) wniesiona do gleby w przeciętnym plonie słomy.

 

Roślina

Plon słomy

Masa składników wniesiona w plonie słomy

w t/ha

N

P2O5

K2O

CaO

MgO

Żyto

4,5

26,1

11,2

54

14,4

3,6

Pszenica

4,5

29,7

11,2

57,6

17,1

4,1

Pszenżyto

4,5

27,5

11,2

55,8

15,8

3,6

Jęczmień

4

29,2

10

58,o

25,2

4,8

Owies

4,2

29,8

13,4

76,4

21,8

4,6

Kukurydza

9

72

41,4

194,4

50,4

22,5

Rzepak

6

43,2

18

121,2

93,6

7,8

 

Tab. 3 Wartość energetyczna poszczególnych nośników energii

Nośnik energii

Wartość opałowa

MJ/kg

Węgiel kamienny

25

Koks

27

Gaz ziemny

34,3 MJ/m3

Gaz propan-butan

45

Olej opałowy

42

Słoma zbożowa

14,0-15,2


 Jak z tabeli 3 wynika słoma to najmniej energetyczne źródło energii, które również wydziela szkodliwe gazy do atmosfery i powoduje zanieczyszczanie środowiska. Podczas spalania słomy wydzielają się popioły i siarka (0,05-0,1%). Obecnie nie ma już deszczy kwaśnych a siarkę musimy wnosić do gleby i uzupełniać to co występuje w masie organicznej (słomie) w postaci mineralnej. Wydzielane są również do atmosfery tlenki azotu (0,002%). Na uwagę zasługuje także fakt, że podczas procesu spalania wydziela się również 0,2% CO, gdzie obecnie tak walczymy o redukcję emisji gazów cieplarnianych. Wszyscy wiemy jak szkodliwe jest wypalanie lasów tropikalnych i jakie są skutki dla środowiska. Spalanie słomy jest tworzeniem pustyni na naszych polach na własne życzenie niszcząc środowisko, tracąc pieniądze, i w aspekcie społecznym też nie jest to korzystne.


Tab. 4 Wartość przychodu ze sprzedaży słomy z 1 ha

Roślina

Plon słomy

Wartość słomy z ha

w t/ha

Żyto

4,5

675

Pszenica

4,5

675

Pszenżyto

4,5

675

Jęczmień

4

600

Owies

4,2

630

Kukurydza

9

1350

Rzepak

6

900

 

 

Tab. 5 Wartość poszczególnych makroskładników wniesionych w słomie do gleby w przeliczeniu na zł

Masa składników wniesiona w plonie słomy przeliczona na zł

N

Wartość zł

P2O5

Wartość zł

K2O

Wartość zł

Wartość wszystkich makronawozów

26

99,2

11

36,1

54

192,2

327,5

30

112,9

11

36,1

58

205,1

354,0

28

104,5

11

36,1

56

198,6

339,2

29

111,0

10

32,2

58

206,5

349,6

30

113,2

13

43,1

76

272,0

428,4

72

273,6

41

133,3

194

692,1

1099,0

43

164,2

18

58,0

121

431,5

653,6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wartość 1 kg N 3,8 zł

Wartość 1 kg P 3,22 zł

wartość 1 kg K 3,56 zł

 

Wartość wyrażona w zł czystego składnika

 

 

 

 

Tab. 6 Suma kosztów sznurka, prasowania i zwiezienia słomy

Roślina

Plon słomy

w t/ha

Ilość belek z ha szt

Koszt za prasę na 1 ha w zł

Wartość sznurka na 1 ha zł

Koszt zwiezienia z 1 ha zł

Suma kosztów poz 4+5+6 zł

1

2

3

4

5

6

7

Żyto

4,5

12,9

347,1

33

80

460,1

Pszenica

4,5

12,9

347,1

33

80

460,1

Pszenżyto

4,5

12,9

347,1

33

80

460,1

Jęczmień

4

11,4

308,6

33

80

421,6

Owies

4,2

12,0

324,0

33

80

437,0

Kukurydza

9

25,7

694,3

66

160

920,3

Rzepak

6

17,1

462,9

33

80

575,9

 

Do tych wartości musimy dodać

  1. koszty prasowania na 1 ha 27 zł z belkę 350 kg

  2. koszty sznurka na 1 ha 33 zł/kłębek

  3. koszty zwiezienia słomy z 1 ha 80 zł/ha

 

 

Tab. 7 Zestawienie korzyści czy strat z tytułu sprzedaży biomasy z 1 ha wyrażony w zł

Roślina

Plon słomy tony

Ilość belek z ha

Koszt za prasę na 1 ha

Wartość sznurka na 1 ha (zł)

Koszt zwiezienia z 1 ha (zł)

Suma kosztów poz. 4+5+6 (zł)

Suma wartości kosztów i utraty składników (zł)

Wartość słomy z 1 ha (zł)

Różnica między przychodem a sumą wartości kosztów i utraty składników (zł)

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Żyto

4,5

12,9

347,1

33

80

460,1

787,6

675

-112,6

Pszenica

4,5

12,9

347,1

33

80

460,1

814,1

675

-139,1

Pszenżyto

4,5

12,9

347,1

33

80

460,1

799,4

675

-124,4

Jęczmień

4

11,4

308,6

33

80

421,6

771,2

600

-171,2

Owies

4,2

12,0

324,0

33

80

437,0

865,4

630

-235,4

Kukurydza

9

25,7

694,3

66

160

920,3

2019,3

1350

-669,3

Rzepak

6

17,1

462,9

33

80

575,9

1229,4

900

-329,4

 

 

 

 

Masa składników wniesiona w plonie słomy

 

 

 

N

Wartość zł

P2O5

Wartość zł

K2O

Wartość zł

Wartość wszystkich makronawozów

 

 

 

26

99,2

11

36,1

54

192,2

327,5

 

 

 

30

112,9

11

36,1

58

205,1

354,0

 

 

 

28

104,5

11

36,1

56

198,6

339,2

 

 

 

29

111,0

10

32,2

58

206,5

349,6

 

 

 

30

113,2

13

43,1

76

272,0

428,4

 

 

 

72

273,6

41

133,3

194

692,1

1099,0

 

 

 

43

164,2

18

58,0

121

431,5

653,6

 

 

 



Słoma jest podstawowym nawozem organicznym w gospodarstwach bezinwentarzowych. Jej plon wynosi od 4 do 7 t/ha. Z dawką słomy 5 t/ha dostarcza się do gleby następujące ilości mikroelementów: Wcześniej są wyliczenia makroskładników.

 

  • MgO – 6-10 kg

  • CaO – 11-20 kg

  • S – 6-9 kg

  • B – około 25 g

  • Cu – około 15 g

  • Mn – około 150 g

  • Mo – około 2 g

  • Zn – około 200 g

  • Co – około 0,5 g

Wnioski końcowe

  1. W aspekcie środowiskowym sprzedawanie i palenie słomy jest wysoce szkodliwe, bo uwalniamy CO2 .

  2. W aspekcie ekonomicznym przynosi to straty co wykazują tabele i wyliczenia.

  3. W aspekcie społecznym jest również niekorzystne gdyż niszczymy środowisko, które nie powinno być degradowane.

  4. W aspekcie zdrowotnym jest również niekorzystnie, gdyż w takich warunkach nie dość, że mamy niższe plony to mamy gorszej jakości produkty.

  5. Nie uwzględnione są koszty mikroelementów i wapna.



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Tadeusz Szymańczak, Rzecznik Prasowy Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych


POWIĄZANE

Na najbliższym posiedzeniu Sejmu PSL będzie się domagać od ministra rolnictwa Kr...

Likwidacja ogniska to pierwszy etap walki z ptasią grypą, teraz istotne jest łag...

Tegoroczna kampania cukrownicza w UE przebiega pod dyktando znacznie lepszych wa...


Komentarze

Bądź na bieżąco

Zapisz się do newslettera

Każdego dnia najnowsze artykuły, ostatnie ogłoszenia, najświeższe komentarze, ostatnie posty z forum
Jestesmy w spolecznosciach:

Najpopularniejsze tematy

gospodarkapracaprzetargi
Nowy PPR (stopka)
Zgłoś uwagę