Dopłaty bezpośrednie - system uproszczony

27 marca 2003

W Unii Europejskiej dopłaty bezpośrednie zaczęto stosować na większą skalę w ramach reformy WPR z 1992 r. Obecnie, w ramach obowiązującego w UE-15 (standardowego) systemu dopłat bezpośrednich stosowane są dopłaty do: tzw. upraw polowych (zbóż, roślin oleistych i wysokobiałkowych, lnu i konopi na włókno, roślin strączkowych, ziemniaków skrobiowych), bydła, owiec, chmielu, tytoniu i suszy paszowych. Ogółem jest prawie 30 rodzajów dopłat. Od 2005 r. zaczną funkcjonować dopłaty do mleka sprzedawanego w ramach kwot mlecznych. W ramach dyskusji na temat reformy Wspólnej Polityki Rolnej, rozważa się koncepcje upraszczania systemu dopłat. Od 2002 r. w UE funkcjonuje na zasadzie pilotażu system uproszczonych dopłat dla małych gospodarstw otrzymujących do 1250 EURO rocznie. Wypłaty są równe kwotom otrzymywanym przez te gospodarstwa w trzech ostatnich latach poprzedzających przejście gospodarstwa na system uproszczony.

W styczniu 2002 r. Komisja Europejska po raz pierwszy zaproponowała, aby kraje kandydujące, w tym i Polska, mogły wypłacać dopłaty bezpośrednie wg systemu uproszczonego. Propozycja ta została podtrzymana w kolejnych stanowiskach negocjacyjnych.

Przede wszystkim, ze względu na zagrożenia wynikające z niepełnej absorpcji dopłat w systemie standardowym (doświadczenia krajów UE-15) Polska zdecydowała się na czasowe wprowadzenie systemu uproszczonego dopłat bezpośrednich polegającego na jednakowej w całym kraju stawce obszarowej (do ha UR). Poza tym, system uproszczony posiada wiele zalet z punktu widzenia gospodarstw rolnych:

  • gwarantuje łatwiejszy dostęp do dopłat dla rolników i niższe "koszty transakcyjne" uzyskiwania tych dopłat, z uwagi na swoją "prostotę", co zwłaszcza w pierwszych latach naszego członkostwa miałoby istotne znaczenie w warunkach polskich;
  • zapewnia dostęp do dopłat dla wszystkich gospodarstw, a nie tylko dla tych, które są uprawnione do dopłat bezpośrednich w systemie standardowym, który funkcjonuje w UE-15;
  • nie wymaga odłogowania części gruntów, co byłoby istotne zwłaszcza dla dużych producentów zbóż;
  • daje większą swobodę decyzji produkcyjnych rolnikom, a tym samym zapewnia większą efektywność wykorzystania zasobów produkcyjnych w rolnictwie, ponieważ otrzymywanie dopłat nie jest uwarunkowane prowadzeniem określonych upraw, lub chowem określonych zwierząt. W swych decyzjach rolnicy w większym stopniu mogą się kierować sygnałami rynkowymi. Byłaby to bardzo istotna rola z uwagi na konieczność dostosowań do warunków jednolitego rynku.

Zasady funkcjonowania w Polsce systemu uproszczonego byłyby następujące:

  • system mógłby funkcjonować przez 3 lata (ale okres stosowania mógłby być krótszy, np. l rok), z możliwością przedłużenia o kolejne dwa lata (3+1+1), tj. maksymalnie 5 lat, do 2008 r. włącznie;
  • do dopłat uprawnione byłyby działki pozostające w uprawie na dzień 30 czerwca 2003 r. (działki w dobrej kulturze rolnej, na dzień 30.06.2003 r.) w produkcji lub nie, na które składają się: grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy wieloletnie;
  • nie wymagane byłoby odłogowanie części gruntów w gospodarstwie, jak ma to miejsce w systemie standardowym, w przypadku upraw polowych;
  • systemem objęte byłyby gospodarstwa o powierzchni co najmniej l ha UR. Nie przewiduje się wprowadzenia limitu powierzchni działek rolnych uprawnionych do dopłat.

Dopłaty bezpośrednie podstawowe

  • wysokość dopłat podstawowych na l ha UR (25%, 30%, 35% w latach 2004,2005, 2006) wynikałaby z podzielenia kwoty należnych Polsce w danym roku wszystkich dopłat bezpośrednich (uwzględniającej stopniowe dochodzenie do poziomu dopłat obowiązującego w UE-15 i wynikającej z wynegocjowanych przez Polskę limitów produkcyjnych i plonu referencyjnego zbóż) przez liczbę uprawnionych do dopłat UR w całym kraju;
  • przekroczenie przez rolników we wnioskach o dopłaty kwoty dopłat przewidzianej na dany rok dla Polski, skutkować będzie proporcjonalną do przekroczenia obniżką dopłaty na ha UR.

Dodatkowe dopłaty bezpośrednie wraz ze współfinansowaniem z funduszy na rozwój wsi (II-go filaru)

Składałyby się one z dwóch odrębnych dopłat (stawek) na ha:

  • dodatkowej dopłaty powierzchniowej do powierzchni upraw, które w UE objęte są dopłatami bezpośrednimi (zboża -w tym pszenica zwyczajna i durum, jęczmień, owies, żyto, pszenżyto, gryka, proso, kukurydza na ziarno i paszowa; oleiste - rzepak odmian oleistych, len oleisty, słonecznik, soja; wysokobiałkowe - groch, łubin słodki, bób, bobik; len i konopie włókniste, strączkowe, tytoń, chmiel, ziemniaki skrobiowe);
  • dodatkowej dopłaty powierzchniowej do powierzchni paszowej wykorzystywanej w tej produkcji zwierzęcej, która w UE jest objęta dopłatami bezpośrednimi (bydło i owce - głównie powierzchnia łąk i pastwisk).

Dopłaty dodatkowe od powierzchni będą finansowane ze środków na rozwój wsi w Polsce oraz ze środków krajowych i zgodnie z wynikiem negocjacji nie mogą one spowodować przekroczenia poziomu 55%, 60% i 65% poziomu w UE w pierwszych trzech latach członkostwa. Z dopłat tych wyłączone będą te uprawy, które w UE nie otrzymują wsparcia bezpośredniego (m.in.: ziemniaki, inne niż skrobiowe, buraki cukrowe, owoce, warzywa).

Metodologia obliczania stawek dla Polski na lata 2004-2006 opisana została w Aneksie I wraz z przykładowym obliczeniem należnej kwoty dopłat dla hipotetycznego gospodarstwa.


POWIĄZANE

Od 10 lutego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będzie przyjmował...

Około 92,6 tys. ton żywności o wartości ponad 265 mln zł trafi w tym roku do org...

Sytuacja na unijnym rynku rolnym nadal jest krytyczna. Potrzeba środków łagodząc...


Komentarze

Bądź na bieżąco

Zapisz się do newslettera

Każdego dnia najnowsze artykuły, ostatnie ogłoszenia, najświeższe komentarze, ostatnie posty z forum

Najpopularniejsze tematy

gospodarkapracaprzetargi
Nowy PPR (stopka)
Jestesmy w spolecznosciach:
Zgłoś uwagę