Instrumenty towarzyszące Wspólnej Polityki Rolnej

28 marca 2003

Wcześniejsze emerytury

Wcześniejsza emerytura ma zapewnić wystarczające źródło utrzymania rolnikowi, a także stanowić zachętę do zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej w wieku przedemerytalnym oraz przekazania posiadanego gospodarstwa rolnego młodszym rolnikom.

Program wcześniejszych emerytur skierowany jest do rolników, będących w wieku przedemerytalnym, posiadających gospodarstwa rolne o powierzchni, co najmniej 3 ha UR (hektary fizyczne), którzy zdecydują się na przekazanie gospodarstwa:

  • na powiększenie innego gospodarstwa rolnego;
  • do wykorzystania dla celów naukowych lub doświadczalnych;
  • do zalesienia przez Lasy Państwowe;
  • w celach innych niż rolnicze, na rzecz jednostek samorządu terytorialnego;
  • do zagospodarowania przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Proponowana obecnie podstawowa (minimalna) wysokość wcześniejszej emerytury/osobę - wyniesie 210 % kwoty najniższej emerytury (od 01.06.2002 r. najniższa emerytura wynosi 532,91 zł). Wcześniejsza emerytura będzie wypłacana, co miesiąc, w terminie określonym w decyzji, ale nie dłużej niż przez okres 10 lat. Wyplata tej emerytury ulega zawieszeniu w całości, jeżeli uprawniony podejmie zatrudnienie.

Beneficjentem programu będzie rolnik, który ukończył 55 lat i nie jest jeszcze w wieku emerytalnym; prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, od co najmniej 10 lat i działalność ta była w tym czasie jego jedynym, lub głównym źródłem utrzymania oraz podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną.

Rolnik - beneficjent programu wcześniejszych emerytur może zatrzymać działkę o powierzchni do l ha (wraz z siedliskiem).

Ponadto wymagane jest, aby w wyniku przekazania gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego powiększone zostało jedno lub kilka gospodarstw rolnych już istniejących do powierzchni UR przekraczającej obszar UR średniego gospodarstwa w danym województwie, ale nie mniejszej niż 75 % obszaru UR średniego gospodarstwa rolnego w kraju oraz aby przejmujący posiadał odpowiednie doświadczenie lub umiejętności zawodowe.

Obszary o niekorzystnych warunkach gospodarowania (LFA)

Dopłaty wyrównawcze dla gospodarstw rolnych, położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (LFA)

W ramach obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania wyróżniono:

  • na których produkcja rolnicza jest utrudniona, ze względu na niekorzystne warunki naturalne, rekompensują wyższe koszty lub gorsze wyniki produkcji tych gospodarstw, w stosunku do gospodarstw położonych poza strefami LFA.
  • obszary górskie, do których zalicza się miejscowości, w których ponad połowa użytków rolnych znajduje się na wysokości:
    - 350 - 500 m n.p.m. (strefa górska I);
    - powyżej 500 m n.p.m. (strefa górska II).
  • obszary nizinne - gdzie występują ograniczenia produktywności rolnictwa związane z niską jakością gleb, niekorzystnymi warunkami klimatycznymi, wodnymi, niesprzyjającą rzeźbą terenu oraz niskie zaludnienie, przy jednoczesnym dużym udziale ludności utrzymującej się z rolnictwa.

Wsparcie będzie udzielane w postaci corocznych dotacji wyrównawczych, przyznawanych do hektara gruntów położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i pozostających w użytkowaniu rolniczym. Dopłatą objęte mogą być: grunty orne, sady, łąki trwałe oraz pastwiska trwałe.

Tabela. Proponowane stawki dopłat wyrównawczych z tytutu
gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach
gospodarowania (LFA).
Typ LFA
Strefy
Doptata EURO/ha (60%)
Dopłata EURO/ha (100%)
Nizinne
strefa nizinna I
34
56
 
strefa nizinna II
52
87
Górskie
strefa górska I
55
92
  strefa górska II
68
113

Dopłata wyrównawcza może być przyznana rolnikowi (właścicielowi albo dzierżawcy) gospodarstwa rolnego, jeśli:

  • gospodarstwo w całości lub częściowo jest zlokalizowane w granicach LFA;
  • powierzchnia użytków rolnych należących do danego gospodarstwa, wynosi co najmniej 2 ha.;
  • wnioskodawca przestrzega zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej;
  • wnioskodawca zobowiąże się do prowadzenia produkcji rolnej na swoich gruntach przez okres co najmniej 5 lat od otrzymania pierwszej premii z tytułu gospodarowania na terenie LFA;
  • wnioskodawca przestrzega zakazów odnośnie stosowania substancji o działaniu hormonalnym, tyreostatycznym i beta - ago-nistycznym w żywieniu zwierząt.

Zaproponowany przez Polskę zasięg geograficzny obszarów uprawnionych do otrzymywania dopłaty wyrównawczych z tytułu LFA, został wyznaczony zgodnie z ww. zasadami. Obszar ten obejmuje obecnie ok. 54 % powierzchni Użytków Rolnych. Należy tu zaznaczyć, że powierzchnia ta, jak i wysokość dopłaty LFA, będą przedmiotem negocjacji z Komisją Europejską.

Programy rolnośrodowiskowe

Programy rolno-środowiskowe to przedsięwzięcia, dobrowolnie realizowane przez rolnika, związane z gospodarowaniem rolniczym, służące ochronie środowiska oraz zachowaniu krajobrazu i dziedzictwa przyrodniczego wsi.

Obszar całego gospodarstwa rolnego będzie objęty planem działalności rolno-środowiskowej, w którym zostaną określone pakiety rolno-środowiskowe i działki rolne, na których będą realizowane określone w planie zadania. Plany takie musza być realizowane przez 5 lat. Systemem pomocy finansowej będą objęte grunty użytkowane rolniczo i tereny nierolne, na których prowadzone będą specjalne zabiegi. Wykluczone z pomocy będą grunty rolne zabudowane, grunty pod wodami powierzchniowymi, płynącymi i stojącymi, grunty leśne (powyżej 0,1 ha) oraz grunty odłogo-wane.

Krajowy Program Rolno-Środowiskowy (KPR), składa się z czterech schematów (podprogramów):

Schemat I: Ochrona różnorodności biologicznej obszarów rolnych - będzie wdrażany na terenie geograficznie wydzielonych stref, tzw. Obszarów Przyrodniczo Wrażliwych (OPW), które obejmują obszary rolnicze o wybitnych walorach przyrodniczych. Wstępnie wydzielono na terenie kraju 4 OPW, tj. Biebrzańsko-Narwiański, Ujście Warty, Doliny Baryczy i Wschodnio-Karpacki, pełniące kluczową rolę w tworzonym systemie sieci NATURA 2000. Celem Schematu jest ochrona pół-naturalnych siedlisk łąk i pastwisk, zagrożonych degradacją w wyniku zaniechania użytkowania, bądź ich intensyfikacji. Dla każdego OPW będzie dokonany wybór pakietów działań, odpowiednio do jego specyfiki przyrodniczej i potrzeb działań ochronnych.

Schemat II - Ochrona środowiska przyrodniczego i krajobrazu - o zasięgu horyzontalnym, ze wskazaniem obszarów priorytetowych w każdym województwie. Został on ukierunkowany na promocję rolnictwa zrównoważonego oraz rozwiązywanie problemów środowiskowych o zasięgu regionalnym, jak np.: przeciwdziałanie erozji i zanieczyszczeniu wód azotanami, ochronę i kształtowanie struktury krajobrazu w celu zachowania walorów przyrodniczych, np. poprzez wprowadzanie zadrzewień i stref buforowych, itd.

Schemat III - Rolnictwo ekologiczne - schemat ogólnokrajowy, którego celem będzie promocja rolnictwa ekologicznego. Schemat będzie wdrażany bez ograniczeń przestrzennych.

Schemat IV - Ochrona zasobów genetycznych w rolnictwie - schemat ogólnokrajowy, którego celem jest ochrona zasobów genetycznych zgromadzonych w tradycyjnych odmianach roślin uprawnych i sadowniczych oraz rasach zwierząt gospodarskich.

Dopłaty za poszczególne pakiety zostały ustalone, przy uwzględnieniu następujących elementów:

  • utracony dochód rolnika z tytułu ekstensyfikacji bądź zaniechania intensyfikacji;
  • dodatkowy koszt wynikający z realizacji danego pakietu;
  • potrzeba motywacji finansowej dla producenta rolnego, nie wyższej niż 20% sumy utraconych dochodów i poniesionych kosztów.

Pomoc finansowa będzie wypłacana corocznie jako suma dopłaty za pakiety działań wdrażanych w gospodarstwie. Średnia stawka pomocy finansowej w programie wyniesie około 500 PLN (125 EU-R0)/ha/rok.

Beneficjentem programu rolno-środowiskowego może zostać rolnik, który prowadzi działalność rolniczą na powierzchni, co najmniej 2 hektarów użytków rolnych, a w przypadku ekologicznego gospodarstwa rolnego - na powierzchni l ha. Przewidziane jest również uwzględnianie wniosków grupowych. Rolnik (grupa rolników) musi przygotować i złożyć 5-letni plan działalności rolno-środowiskowej.

Zalesianie gruntów rolnych

Potrzeby zalesieniowe kraju zostały oszacowane w Krajowym Programie Zwiększania Lesistości. Biorąc pod uwagę planowany wzrost lesistości kraju, celem tego instrumentu jest wsparcie procesu zalesiania gruntów rolnych, nie należących do Skarbu Państwa, a następnie zapewnienie właściwej pielęgnacji nowych nasadzeń we wczesnych etapach jej rozwoju. Rolnik może także otrzymać pomoc finansową przez 20 lat od założenia uprawy, za utracony dochód z tytułu wyłączenia gruntów spod uprawy.

Działanie to obejmuje następujące dopłaty:

  • dotacja na zalesienie, która pokrywa koszty założenia uprawy oraz, jeśli jest to uzasadnione - ochrony przed zwierzyną;
  • premię pielęgnacyjną za utrzymanie nowej uprawy leśnej przez pierwszych 5 lat po nasadzeniu;
  • premię zalesieniową, stanowiącą ekwiwalent za wyłączenie gruntu z upraw rolnych, wypłacaną przez 20 lat.

Warunkiem uzyskania wsparcia będzie spełnienie następujących wymogów:

  • zalesienia mogą być wykonywane na gruntach ornych, trwałych użytkach zielonych, sadach i plantacjach owocowych;
  • do zalesienia powinny być przeznaczane grunty, które są w stałym użytkowaniu rolniczym, zaliczane są głównie do V - VI klasy bonitacyjnej oraz stanowią grunty niekorzystnie położone na skłonach o spadku powyżej 9°. Udział gruntów wyższych klas bonitacyjnych (I-IV) nie może przekraczać 15% powierzchni zalesianej;
  • minimalna łączna powierzchnia zalesienia wynosi 0,5 ha, przy minimalnej szerokości zalesionej działki - 20 m;
  • do nowych zalesień wykorzystywane będą jedynie rodzime gatunki drzew i krzewów, z uwzględnieniem rolniczej klasyfikacji gruntów rolnych oraz regionalizacji przyrodniczo-leśnej;
  • materiał sadzeniowy musi spełniać wymagania jakościowe zgodne z Polską Normą i pochodzić z uznanej bazy nasiennej;
  • plantacje choinek świątecznych oraz drzew szybko rosnących nie będą objęte systemem dotacji.
Tabela. Proponowana wielkość dopłaty za zalesianie gruntów rolnych
Lp.
Schematy
PLN/ha
Iglaste
 liściaste 
1
Dopłata do zalesienia  
 
Zalesianie na terenach o korzystnej konfiguracji
3400
4200
 
Zalesianie na terenach o niekorzystnej konfiguracji
5200
6200
 
Grodzenie siatką 2-metrową
1800
 
Inne metody osłony przed zwierzyną
570
2
Premia pielęgnacyjna
 
  
 
na terenach o korzystnej konfiguracji
400
 
na terenach o niekorzystnej konfiguracji
520
3
Premia zalesieniowa
600 (może ulec zmianie przy uwzględnieniu utraty dopłaty bezpośredniej na powierzchnie zalesianą)

Beneficjentem tego instrumentu może być:

  • pełnoletni rolnik (osoba fizyczna) prowadzący działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, który posiada (samoistnie lub zależnie) gospodarstwo rolne241 i uzyskuje co najmniej 20% dochodów z tytułu prowadzenia tego gospodarstwa;
  • grupa rolników, tj. co najmniej 3 rolników spełniających warunki beneficjenta, którzy chcą wspólnie zalesić co najmniej 5 ha gruntów rolnych, przylegających do siebie.

POWIĄZANE

Od 10 lutego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będzie przyjmował...

Około 92,6 tys. ton żywności o wartości ponad 265 mln zł trafi w tym roku do org...

Sytuacja na unijnym rynku rolnym nadal jest krytyczna. Potrzeba środków łagodząc...


Komentarze

Bądź na bieżąco

Zapisz się do newslettera

Każdego dnia najnowsze artykuły, ostatnie ogłoszenia, najświeższe komentarze, ostatnie posty z forum

Najpopularniejsze tematy

gospodarkapracaprzetargi
Nowy PPR (stopka)
Jestesmy w spolecznosciach:
Zgłoś uwagę