Ab ovo…

12 kwietnia 2017
Ab ovo…
Jajo to niewątpliwie jeden z najważniejszych elementów wielkanocnego koszyczka. Jest symbolem odradzającego się życia i w kulturze chrześcijańskiej od samego początku nawiązuje do Zmartwychwstania. Nic dziwnego: to pokarm pod wieloma względami fenomenalny.


Jajko – złoto do jedzenia

Jajo to pokarm absolutnie fenomenalny. Z biologicznego punktu widzenia jest to komórka rozrodcza ptaka. Jak mawia prof. Stanisław Berger: „W jaju nie może być nic złego, bowiem jest to zaczątek nowego życia. Nie ma w nim żadnych toksycznych substancji, gdyż młody ptak, który w nim powstaje, dostaje od natury tylko to, co najlepsze: substancje odżywcze, witaminy i inne cenne składniki”.

Jaja są bardzo dobrym źródłem białka (składnika budulcowego). Najwięcej, aż 16%, jest go w żółtku, a w białku (część jaja) – 10%. To bardzo wartościowy pokarm dla wegetarian i wszystkich osób, które mają zwiększone zapotrzebowanie na ten składnik odżywczy, np. sportowców.

Żółtko jaja jest także bogate w tłuszcz. Osoby stosujące diety niskotłuszczowe powinny jeść tylko białko.  Niestety to tłuszcz jest nośnikiem smaku, więc jajecznica zrobiona z samych białek nie będzie już taka smaczna.

Witaminy dla mózgu

Żółtko jaja zawiera także wiele cennych związków chemicznych, takich jak m.in. cholina i luteina.

Cholina (witamina B4) to związek fosfolipidowy, z którego powstaje acetylocholina. Ta ostatnia to ważny neuroprzekaźnik, który kumuluje się na końcach synaps komórek nerwowych. Im więcej jest acetylocholiny na zakończeniach synaps, tym szybciej impuls nerwowy przebiega z komórki do komórki. Dzięki temu jesteśmy bardziej kreatywni, pomysłowi i szybciej rozwiązujemy problemy. Dzięki acetylocholinie układ nerwowy działa dużo sprawniej. Wspomagają go także inne zawarte w żółtku substancje – poprawiająca pamięć lecytyna i regenerujące system nerwowy inne witaminy z grupy B.

Bardzo cenną substancją jest luteina. Stanowi ona składnik plamki ocznej – umożliwia jej regenerację, zabezpiecza przed szkodliwym promieniowaniem UV i wpływa na poprawność widzenia. Jest to szczególnie ważny związek chemiczny w przypadku kobiet – ma wpływ na długość fazy lutealnej cyklu miesięcznego, a od jej prawidłowego poziomu zależy płodność. Luteina jest także bardzo silnym antyoksydantem.

W żółtku jaj znajdziemy też zeaksantynę i betakaroten oraz śladowe ilości fytofluenu i fytoenu.

Żółty jak żółtko

Dlaczego żółtka jaj mają różne odcienie? Zależy to od zawartego w nich betakarotenu. Im jest go więcej, tym środek jaja ma kolor bardziej intensywny, pomarańczowy. Źródłem betakarotenu jest z kolei pasza, którą otrzymują kury. Pomarańczowe żółtka znajdziemy w jajach od kur hodowanych ekologicznie, które w swojej diecie mają dużo bogatych w tę substancję roślin zielonych. Jeśli intensywną barwę mają jaja od kur z chowu konwencjonalnego, wówczas prawdopodobnie do ich paszy zostały dodane syntetyczne barwniki (beta-karoten). Jednocześnie musimy sobie zdawać sprawę, że kury w tym systemie są karmione głównie paszą na bazie soi. Warto mieć świadomość, że 90% światowych upraw tej rośliny, to soja modyfikowana genetycznie.

Ten straszny cholesterol

100 g jaja zawiera 340-370 mg cholesterolu. Średnie jajo kurze waży ok. 50 g, czyli zawiera 170-185 mg cholesterolu. Czy należy się go bać? Zdaniem dr hab. Eweliny Hallmann z Katedry Żywności Funkcjonalnej, Ekologicznej i Towaroznawstwa SGGW – absolutnie nie. W aktualnej piramidzie żywieniowej jaja znajdują się na niższym poziomie, więc możemy ich jeść więcej niż dawniej, gdy jajo było ofiarą złego PR-u. Są jednak pewne wyjątki. Z jajkami nie powinny przesadzać osoby chorujące na hipercholesterolemię i te, które spożywają dużo produktów odzwierzęcych (wędliny, mięso). Chociaż jedno jajo kurze zawiera dopuszczalną dzienną dawkę cholesterolu, osoby zdrowe bez obaw mogą zjeść ich aż trzy. Dlaczego? Bo cholesterol z jaj jest inaczej metabolizowany niż ten produkowany przez naszą wątrobę i nie będzie osadzał się w naszych arteriach. Okazjonalnie jednego dnia można zjeść ich jeszcze więcej. Świąteczne przysmaki zajadane nawet w dużych ilościach nie powinny nikomu – poza wymienionymi wyjątkami – zaszkodzić, a mogą pomóc. Cholesterol z jaj jest naszemu organizmowi potrzebny do produkowania witaminy D, kwasów żółciowych i estrogenów.


Konsultacja: dr hab. Ewelina Hallmann, Katedra Żywności Funkcjonalnej, Ekologicznej i Towaroznawstwa Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW


infowire.pl


POWIĄZANE

Prezydent podpisał nowelizację ustawy o finansowaniu Wspólnej Polityki Rolnej - ...

Od początku lipca ma zacząć obowiązywać handlowa część umowy o wolnym handlu mię...

Do 18 czerwca br. na terytorium Polski wykryto 34 ogniska ASF oraz ponad 340 prz...


Komentarze

Bądź na bieżąco

Zapisz się do newslettera

Każdego dnia najnowsze artykuły, ostatnie ogłoszenia, najświeższe komentarze, ostatnie posty z forum
Jestesmy w spolecznosciach:

Najpopularniejsze tematy

gospodarkapracaprzetargi
Nowy PPR (stopka)
Zgłoś uwagę