Adama_AgilTrinity_15.08.2020
GUS_230920_750x100_stat

IUNG-PIB pozytywnie o zwolnieniu z deklarowanych zobowiązań

10 czerwca 2020
IUNG-PIB pozytywnie o zwolnieniu z deklarowanych zobowiązań

Na wniosek KRIR resort rolnictwa zwrócił się do Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa  - Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach w sprawie opinii na temat wprowadzenia zmian w przepisach umożliwiających zwolnienie ze zobowiązań w zakresie międzyplonów uznawanych za obszary proekologiczne w przypadku wystąpienia suszy rolniczej. IUNG-PIB opracował stosowną opinię, którą prezentujemy poniżej.

Podstawowe funkcje ochronne i korzyści wynikające z uprawy międzyplonów, deklarowanych jako zobowiązanie w ramach EFA zyskują na znaczeniu oraz wzrasta ich skuteczność, proporcjonalnie do wytworzenia przez rośliny odpowiednio dużej biomasy. Efekt ten wiązać należy m.in. z: większą kumulacją składników pokarmowych, poprawą bilansu materii organicznej, działaniem fitomelioracyjnym, lepszym zacienieniem  i pokryciem powierzchni gleby.

W warunkach coraz częściej występujących anomalii pogodowych związanych m.in. z niedoborem opadów, występowaniem suszy rolniczej, bądź okresami z wyższą temperaturą do później jesieni, należy liczyć się ze zwiększonym ryzykiem uprawy międzyplonów, problem ten głównie dotyczy uprawy międzyplonu ścierniskowego. Dodatkowym problemem w uprawie międzyplonów ścierniskowych i ozimych jest skrócenie okresu ich wegetacji ze względu na późne zbiory przedplonu.

Do obszarów, które mogą być uznane za proekologiczne (EFA) po spełnieniu kryteriów dotyczących składu gatunkowego zaliczane są:

  • Międzyplon z wsiewką poplonową
  • Międzyplon ścierniskowy
  • Międzyplon ozimy

Międzyplon jako wsiewka poplonowa wysiewany jest wiosną w zboża ozime lub jare.

Międzyplon w zboża ozime może być wysiewany wczesną wiosną lub później w okresie kłoszenia zbóż ozimych.

Międzyplon w zboża jare może być wysiewany w jednym terminie co zboża lub później w okresie ich krzewienia.

W uprawach tych bardzo ważne są dwa okresy: okres siewu i okres zbioru rośliny ochronnej (zboża). W przypadku braku wilgoci w pierwszym okresie (siewu) mogą wystąpić słabe wschody i w konsekwencji może być mała obsada roślin, co powoduje, że utrzymanie takiej uprawy nie jest zasadne. W drugim okresie, po zbiorze rośliny ochronnej w przypadku małej wilgotności gleby i przy usłonecznieniu,  odsłonięcie delikatnych roślin może doprowadzić do ich wyschnięcia. W takich przypadkach również nie ma podstaw do utrzymywania takiej plantacji, bo nie będzie spełniać swojego zadania.

Wykorzystanie danych Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej (SMSR) jest zasadne w przypadku rozwoju roślin międzyplonowych (podobnych do rozwoju zbóż) w okresie od 21 marca do 10 sierpnia, albowiem w tym okresie monitorowane są przez SMSR zboża ozime i jare.

Natomiast dla roślin bobowatych prowadzony jest monitoring suszy od 21 kwietnia do 30 września. Dla tych roślin (podobnych do rozwoju roślin bobowatych) rosnących w ww. okresie można wykorzystać informacje o wartościach krytycznych SMSR dla wsiewek międzyplonu.

Międzyplon ścierniskowy wysiewany jest po zbiorze plonu głównego (zbóż, rzepaku), najczęściej wykonywany jest w pierwszej połowie sierpnia. Jeżeli w okresie siewów jest susza nie ma uzasadnienia aby taka uprawa była zakładana, albowiem nasiona nie wzejdą i nie jest zasadne, aby ponosić na te uprawy zbędne nakłady typu: koszty nawozów, nasion itp.. W tym przypadku przy braku opadów atmosferycznych nie jest wskazany wysiew nasion. Należy zaznaczyć, że określenie braku opadów jest bardzo trudne do sprecyzowania z uwagi, że brak jest dostatecznej wiedzy odnośnie dokładnego określenia długości okresu bezopadowego, powodującego brak wschodów.

Natomiast jeżeli po wschodach  wystąpi susza, rośliny mogą wypadać i okrycie gleby może być słabe, a uprawy międzyplonowe, które będą utrzymywane na polach, dodatkowo będą przyczyniały się do przesuszenia gleby.

IUNG-PIB nie dysponuje wielkościami krytycznymi powodującymi suszę międzyplonów, w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu upraw i zwierząt gospodarskich w okresie od 1 lipca do 15 października. Trudność w wykorzystaniu monitoringu suszy do oceny ryzyka i powodzenia uprawy międzyplonu ścierniskowego i ozimego wynika z braku informacji o warunkach wilgotnościowych w okresie ich wegetacji (okres wegetacji wykracza poza prowadzony obecnie monitoring suszy - tj. do końca września), w zależności od doboru gatunków poplony ścierniskowe wymagają od 50 do 100 dni wegetacji. Okres ich wegetacji charakteryzuje się dużą zmiennością warunków meteorologicznych (częstym występowaniu opadów o zasięgu lokalnym), wykorzystaniu w zasiewach poplonów mieszanek o różnych składzie gatunkowym, a tym samym o różnych wymaganiach wilgotnościowych, co powoduje że jest problem z określeniem wartości granicznych klimatycznego bilansu wodnego.

Natomiast przybliżone wartości krytyczne SMSR informujące o niedoborach wody można wykorzystać dla upraw bobowatych oraz dla roślin o podobnych potrzebach wodnych do kukurydzy, albowiem uprawy te obejmuje monitoring suszy w okresie od 1 lipca do 30 września. Poza tym wystąpienie suszy wykazanej przez SMSR w przypadku kukurydzy, świadczy też o niedoborach wody na tym terenie.

Międzyplon ozimy jest najpewniejszą uprawą spośród wszystkich międzyplonów. Wysiewany jest na początku września w przypadku wystąpienia nawet niewielkich opadów nasiona mogą skiełkować. Natomiast w październiku i miesiącach następnych susza, która może niszczyć zasiewy występuje raczej rzadko. Występujące jesienią niedobory wody nie są duże, więc nie powoduje to problemów z obsadą roślin jak i ze zwartością łanu.

Należy jednocześnie podkreślić, że istniejący system monitoringu suszy może być narzędziem wsparcia decyzji w zakresie uprawy międzyplonów szczególnie wsiewek poplonowych (wegetacja których w większym zakresie pokrywa się z monitoringiem).

IUNG-PIB w Puławach przychylił się do wniosku Prezesa Krajowej Rady Izb Rolniczych Wiktora Szmulewicza i pozytywnie zaopiniował  zwolnienie z deklarowanych zobowiązań wsiania i utrzymania międzyplonów w warunkach suszy. Zdaniem IUNG udany plon powstaje w tylko wtedy, gdy warunki opadowe są bardzo dobre. Nawet stosunkowo niewielkie niedobory opadów w czasie siewów poplonów są na ogół przyczyną dużego opóźnieniem wschodów i tym samym jego rola ograniczona jest tylko do względów formalnych i w tym wypadku międzyplony nie pełnią wówczas oczekiwanej roli proekologicznej.

Konkluzja:

Na podstawie powyżej przedstawionych danych IUNG-PIB stwierdza że w przypadku braku opadów atmosferycznych, System Monitoringu Suszy Rolniczej nie jest w stanie określić precyzyjnie możliwości wschodów przez rośliny, zwłaszcza w okresie od I lipca do 20 sierpnia.

Dane dotyczące Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej można wykorzystać do przybliżonej oceny suszy dla międzyplonów, korzystając z krytycznych wartości klimatycznego bilansu wodnego publikowanych dla: zbóż, roślin strączkowych oraz kukurydzy. Publikowane informacje przez SMSR o warunkach niedoboru wody mogą być pomocne dla kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) przy ocenie tych warunków jako przypadek wystąpienia siły wyższej, skutkujące zwolnieniem rolników z zadeklarowanego obowiązku wysiewu międzyplonów lub okrywy zielonej.

 

krir.pl


POWIĄZANE

Jeszcze niespełna tydzień, do 30 września 2020 r., biura powiatowe Agencji Restr...

Wczoraj kapusta pod Sejmem, za tydzień wielki strajk.AGROunia zapowiada na 30 wr...

Decyzja w sprawie ministra Ardanowskiego została już podjęta, jednak jej ogłosze...


Komentarze

Bądź na bieżąco

Zapisz się do newslettera

Każdego dnia najnowsze artykuły, ostatnie ogłoszenia, najświeższe komentarze, ostatnie posty z forum

Najpopularniejsze tematy

gospodarkapracaprzetargi
Nowy PPR (stopka)
Jestesmy w spolecznosciach:
Zgłoś uwagę