Adama_AgilTrinity_15.08.2020

IUNG-PIB pozytywnie o zwolnieniu z deklarowanych zobowiązań

10 czerwca 2020
IUNG-PIB pozytywnie o zwolnieniu z deklarowanych zobowiązań

Na wniosek KRIR resort rolnictwa zwrócił się do Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa  - Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach w sprawie opinii na temat wprowadzenia zmian w przepisach umożliwiających zwolnienie ze zobowiązań w zakresie międzyplonów uznawanych za obszary proekologiczne w przypadku wystąpienia suszy rolniczej. IUNG-PIB opracował stosowną opinię, którą prezentujemy poniżej.

Podstawowe funkcje ochronne i korzyści wynikające z uprawy międzyplonów, deklarowanych jako zobowiązanie w ramach EFA zyskują na znaczeniu oraz wzrasta ich skuteczność, proporcjonalnie do wytworzenia przez rośliny odpowiednio dużej biomasy. Efekt ten wiązać należy m.in. z: większą kumulacją składników pokarmowych, poprawą bilansu materii organicznej, działaniem fitomelioracyjnym, lepszym zacienieniem  i pokryciem powierzchni gleby.

W warunkach coraz częściej występujących anomalii pogodowych związanych m.in. z niedoborem opadów, występowaniem suszy rolniczej, bądź okresami z wyższą temperaturą do później jesieni, należy liczyć się ze zwiększonym ryzykiem uprawy międzyplonów, problem ten głównie dotyczy uprawy międzyplonu ścierniskowego. Dodatkowym problemem w uprawie międzyplonów ścierniskowych i ozimych jest skrócenie okresu ich wegetacji ze względu na późne zbiory przedplonu.

Do obszarów, które mogą być uznane za proekologiczne (EFA) po spełnieniu kryteriów dotyczących składu gatunkowego zaliczane są:

  • Międzyplon z wsiewką poplonową
  • Międzyplon ścierniskowy
  • Międzyplon ozimy

Międzyplon jako wsiewka poplonowa wysiewany jest wiosną w zboża ozime lub jare.

Międzyplon w zboża ozime może być wysiewany wczesną wiosną lub później w okresie kłoszenia zbóż ozimych.

Międzyplon w zboża jare może być wysiewany w jednym terminie co zboża lub później w okresie ich krzewienia.

W uprawach tych bardzo ważne są dwa okresy: okres siewu i okres zbioru rośliny ochronnej (zboża). W przypadku braku wilgoci w pierwszym okresie (siewu) mogą wystąpić słabe wschody i w konsekwencji może być mała obsada roślin, co powoduje, że utrzymanie takiej uprawy nie jest zasadne. W drugim okresie, po zbiorze rośliny ochronnej w przypadku małej wilgotności gleby i przy usłonecznieniu,  odsłonięcie delikatnych roślin może doprowadzić do ich wyschnięcia. W takich przypadkach również nie ma podstaw do utrzymywania takiej plantacji, bo nie będzie spełniać swojego zadania.

Wykorzystanie danych Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej (SMSR) jest zasadne w przypadku rozwoju roślin międzyplonowych (podobnych do rozwoju zbóż) w okresie od 21 marca do 10 sierpnia, albowiem w tym okresie monitorowane są przez SMSR zboża ozime i jare.

Natomiast dla roślin bobowatych prowadzony jest monitoring suszy od 21 kwietnia do 30 września. Dla tych roślin (podobnych do rozwoju roślin bobowatych) rosnących w ww. okresie można wykorzystać informacje o wartościach krytycznych SMSR dla wsiewek międzyplonu.

Międzyplon ścierniskowy wysiewany jest po zbiorze plonu głównego (zbóż, rzepaku), najczęściej wykonywany jest w pierwszej połowie sierpnia. Jeżeli w okresie siewów jest susza nie ma uzasadnienia aby taka uprawa była zakładana, albowiem nasiona nie wzejdą i nie jest zasadne, aby ponosić na te uprawy zbędne nakłady typu: koszty nawozów, nasion itp.. W tym przypadku przy braku opadów atmosferycznych nie jest wskazany wysiew nasion. Należy zaznaczyć, że określenie braku opadów jest bardzo trudne do sprecyzowania z uwagi, że brak jest dostatecznej wiedzy odnośnie dokładnego określenia długości okresu bezopadowego, powodującego brak wschodów.

Natomiast jeżeli po wschodach  wystąpi susza, rośliny mogą wypadać i okrycie gleby może być słabe, a uprawy międzyplonowe, które będą utrzymywane na polach, dodatkowo będą przyczyniały się do przesuszenia gleby.

IUNG-PIB nie dysponuje wielkościami krytycznymi powodującymi suszę międzyplonów, w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu upraw i zwierząt gospodarskich w okresie od 1 lipca do 15 października. Trudność w wykorzystaniu monitoringu suszy do oceny ryzyka i powodzenia uprawy międzyplonu ścierniskowego i ozimego wynika z braku informacji o warunkach wilgotnościowych w okresie ich wegetacji (okres wegetacji wykracza poza prowadzony obecnie monitoring suszy - tj. do końca września), w zależności od doboru gatunków poplony ścierniskowe wymagają od 50 do 100 dni wegetacji. Okres ich wegetacji charakteryzuje się dużą zmiennością warunków meteorologicznych (częstym występowaniu opadów o zasięgu lokalnym), wykorzystaniu w zasiewach poplonów mieszanek o różnych składzie gatunkowym, a tym samym o różnych wymaganiach wilgotnościowych, co powoduje że jest problem z określeniem wartości granicznych klimatycznego bilansu wodnego.

Natomiast przybliżone wartości krytyczne SMSR informujące o niedoborach wody można wykorzystać dla upraw bobowatych oraz dla roślin o podobnych potrzebach wodnych do kukurydzy, albowiem uprawy te obejmuje monitoring suszy w okresie od 1 lipca do 30 września. Poza tym wystąpienie suszy wykazanej przez SMSR w przypadku kukurydzy, świadczy też o niedoborach wody na tym terenie.

Międzyplon ozimy jest najpewniejszą uprawą spośród wszystkich międzyplonów. Wysiewany jest na początku września w przypadku wystąpienia nawet niewielkich opadów nasiona mogą skiełkować. Natomiast w październiku i miesiącach następnych susza, która może niszczyć zasiewy występuje raczej rzadko. Występujące jesienią niedobory wody nie są duże, więc nie powoduje to problemów z obsadą roślin jak i ze zwartością łanu.

Należy jednocześnie podkreślić, że istniejący system monitoringu suszy może być narzędziem wsparcia decyzji w zakresie uprawy międzyplonów szczególnie wsiewek poplonowych (wegetacja których w większym zakresie pokrywa się z monitoringiem).

IUNG-PIB w Puławach przychylił się do wniosku Prezesa Krajowej Rady Izb Rolniczych Wiktora Szmulewicza i pozytywnie zaopiniował  zwolnienie z deklarowanych zobowiązań wsiania i utrzymania międzyplonów w warunkach suszy. Zdaniem IUNG udany plon powstaje w tylko wtedy, gdy warunki opadowe są bardzo dobre. Nawet stosunkowo niewielkie niedobory opadów w czasie siewów poplonów są na ogół przyczyną dużego opóźnieniem wschodów i tym samym jego rola ograniczona jest tylko do względów formalnych i w tym wypadku międzyplony nie pełnią wówczas oczekiwanej roli proekologicznej.

Konkluzja:

Na podstawie powyżej przedstawionych danych IUNG-PIB stwierdza że w przypadku braku opadów atmosferycznych, System Monitoringu Suszy Rolniczej nie jest w stanie określić precyzyjnie możliwości wschodów przez rośliny, zwłaszcza w okresie od I lipca do 20 sierpnia.

Dane dotyczące Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej można wykorzystać do przybliżonej oceny suszy dla międzyplonów, korzystając z krytycznych wartości klimatycznego bilansu wodnego publikowanych dla: zbóż, roślin strączkowych oraz kukurydzy. Publikowane informacje przez SMSR o warunkach niedoboru wody mogą być pomocne dla kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) przy ocenie tych warunków jako przypadek wystąpienia siły wyższej, skutkujące zwolnieniem rolników z zadeklarowanego obowiązku wysiewu międzyplonów lub okrywy zielonej.

 

krir.pl


POWIĄZANE

Krajowa Rada Drobiarstwa Izba Gospodarcza  stanowisko zespołu d/s drobiarstwa w ...

„Piątka dla zwierząt” to ustawa likwidująca bardzo ważną dziedzinę eksportu, gos...

– Bez eksportu nie ma polskiego rolnictwa. Nie ma alternatywnych rynków. To jest...


Komentarze

Bądź na bieżąco

Zapisz się do newslettera

Każdego dnia najnowsze artykuły, ostatnie ogłoszenia, najświeższe komentarze, ostatnie posty z forum

Najpopularniejsze tematy

gospodarkapracaprzetargi
Nowy PPR (stopka)
Jestesmy w spolecznosciach:
Zgłoś uwagę