GUS_230920_750x100_stat

Ochrona zdrowia publicznego

28 marca 2003

Dostosowanie zakładów do wymogów UE przebiega na zasadzie dobrowolności. Każdy zakład sam określał plany i terminy dostosowania (indywidualne harmonogramy działań naprawczych) lub korzystał w tym zakresie z pomocy powiatowego lekarza.

W ramach krajowego planu osiągnięcia pełnej zgodności z wymaganiami Unii Europejskiej, w zakresie warunków zdrowia publicznego, Inspekcja Weterynaryjna ustaliła zakres prac dostosowawczych koniecznych do wykonania w zakładach wytwarzających produkty pochodzenia zwierzęcego. Każdy zakład został poddany kontroli i ocenie przez służby weterynaryjne. Na podstawie planów dostosowania zakłady zostały przydzielone do jednej z poniżej podanych kategorii, według następujących kryteriów:

  • zakłady kategorii A - spełniające obecnie wymogi UE,
  • zakłady kategorii B l - które przygotowały indywidualne harmonogramy działań naprawczych, realizują je i powinny spełnić wymogi UE do dnia akcesji,
  • zakłady kategorii B2 - które przygotowały indywidualne harmonogramy działań naprawczych, realizują je i nie zdążą zakończyć dostosowania przed akcesją - wystąpiły więc o okres przejściowy,
  • zakłady kategorii Ć - które nie podjęły dostosowania do norm UE i będą musiały być zamknięte do dnia akcesji.

Produkty pochodzące z zakładów podlegających okresom przejściowym będą oznaczone, w wyraźny sposób, za pomocą weterynaryjnego znaku zdrowotności w kształcie kwadratu i nie będą sprzedawane do innych Państw Członkowskich.

Wymagania weterynaryjne dla sektora mleczarskiego

W odniesieniu do higieny mleka w krajach Unii Europejskiej obowiązuje obecnie Dyrektywa Rady 92/46/EWG określająca warunki sanitarne w produkcji i wprowadzaniu na rynek mleka i produktów mleczarskich. Ustanawia ona szczegółowe warunki weterynaryjne przy produkcji i wprowadzaniu na rynek mleka świeżego, po obróbce termicznej oraz przetworów mlecznych. Normuje odbiór mleka surowego przez zakłady przetwórcze, wymagania dotyczące zdrowia krów, zasady higieny w gospodarstwie podczas udoju oraz podczas zlewania, przechowywania i transportu mleka do zakładu przetwórczego. W dyrektywie tej określone są warunki techniczne pomieszczeń udojowych, wyposażenia i sprzętu, higieny personelu i procesów produkcji, obowiązujących norm dla mleka surowego.

W Polsce aktualnie obowiązującym aktem prawnym odpowiadającym Dyrektywie 92/46 jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych wymaganych przy pozyskiwaniu, przetwórstwie, składowaniu i transporcie mleka i przetworów mlecznych, z 5 lipca 2002 r.

Na mocy tego rozporządzenia od l stycznia 2003 r. weszły w życie przepisy dotyczące:

  • pomieszczeń i stanowisk do udoju w gospodarstwach (muszą posiadać ściany i posadzki łatwe do czyszczenia i dezynfekcji, posadzki ułożone w sposób ułatwiający odpływ wody i usuwanie nieczystości, oświetlenie i wentylację);
  • pomieszczeń do przechowywania mleka surowego w gospodarstwach (muszą posiadać ściany i posadzki łatwe do czyszczenia, mycia i dezynfekcji);
  • wyposażenia punktów odbioru mleka surowego (muszą posiadać zbiorniki do przechowywania mleka w warunkach chłodniczych, urządzenia do fizycznego oczyszczenia mleka; umywalki, ustępy oraz szafki na odzież własną i roboczą pracowników);
  • wyposażenia zakładów obróbki cieplnej w zautomatyzowane urządzenia do obróbki cieplnej (muszą one posiadać regulację temperatury, termometr samorejestrujący, automatyczne urządzenie zabezpieczające przed niedostatecznym ogrzaniem, automatyczne urządzenie zabezpieczające przed zmieszaniem mleka pasteryzowanego, lub sterylizowanego z mlekiem niedostatecznie ogrzanym);
  • pomieszczeń produkcyjnych i pomieszczeń do przechowywania surowców, mleka spożywczego i przetworów mlecznych w zakładach mleczarskich (pomieszczenia powinny skutecznie zabezpieczać surowce, mleko i przetwory mleczne przed zanieczyszczeniem, powinny posiadać łatwą do mycia i dezynfekcji, wodoodporną posadzkę, umożliwiającą odpływ wody; sprzęt do usuwania wody do instalacji kanalizacyjnej; jasne, łatwe do mycia i dezynfekcji ściany o gładkiej powierzchni; łatwe do czyszczenia sufity lub stropodachy; szczelne, nierdzewne, łatwe do mycia drzwi; niezbędną wentylację; oświetlenie, urządzenia z zimną i ciepłą wodą do mycia i odkażania rąk);
  • wyposażenia zakładu mleczarskiego w urządzenia do higienicznego i bezpiecznego załadunku i rozładunku surowców, mleka i przetworów mlecznych; wodoszczelne, nierdzewne pojemniki na surowce i produkty nie przeznaczone do spożycia przez ludzi lub system rurociągów usuwających te surowce i produkty; zautomatyzowane urządzenia do obróbki cieplnej mleka, a także zautomatyzowane urządzenia do czyszczenia, mycia i dezynfekcji pojemników wielokrotnego użytku.

Rozporządzenie wyklucza możliwość tzw. "odbioru mleka z drogi". Mleko może być odbierane bezpośrednio z gospodarstwa lub z punktu odbioru, ale wówczas musi być w gospodarstwie specjalne pomieszczenie o gładkich i łatwych do czyszczenia, mycia i dezynfekcji ścianach i posadzkach, przeznaczone do przechowywania mleka surowego. Mleko odbierane z gospodarstwa może mieć temperaturę nie wyższą niż 8°C (gdy jest odbierane codziennie) lub nie wyższą niż 6°C, jeżeli nie jest odbierane codziennie. Mleko nieschłodzone może być odbierane w ciągu 2 godzin od udoju, pod warunkiem natychmiastowego schłodzenia lub pasteryzacji po odbiorze.

Do 31 grudnia 2006 r. możliwe jest prowadzenie skupu mleka surowego klasy I, a od l stycznia 2007 r. możliwa będzie produkcja mleka spożywczego i przetworów mlecznych jedynie z mleka klasy ekstra.

O przyznanie okresu przejściowego na dostosowanie do norm UE wystąpiło 113 zakładów, zgodnie z indywidualnymi planami dostosowania, nie później niż do dnia 31 grudnia 2006 roku. Plany te obejmują terminy usunięcia wszystkich braków i są sporządzone oddzielnie dla każdego zakładu.

Do dnia 31 grudnia 2006 r. w odniesieniu do wymagań dla mleka surowego i gospodarstw pozyskujących mleko, uzyskano następujące odstępstwa:

  • możliwość skupu mleka pochodzącego z gospodarstw, w których wynik badania wody nie odpowiadają wymaganiom przepisów UE,
  • możliwość skupu mleka pochodzącego z gospodarstw, w których podłogi w pomieszczeniach, gdzie prowadzony jest udój lub na stanowiskach udojowych nie mają powierzchni nieprzepuszczalnych i łatwo zmywalnych,
  • możliwość skupu mleka pochodzącego z gospodarstw, w których pomieszczenia gdzie przechowywane jest mleko surowe nie mają ścian i podłóg o powierzchniach gładkich i łatwo zmywalnych,
  • możliwość sprzedaży mleka surowego zawierającego do 400 000 ogólnej liczby bakterii oraz do 500 000 komórek somatycznych w l ml.

Dla 56 zakładów wynegocjowano możliwość segregacji mleka. Są to zakłady skupujące największe ilości mleka klasy Ekstra w Polsce, z wyjątkiem województw położonych na południu Polski o niskim skupie mleka klasy Ekstra (dla tych województw są to zakłady o najwyższym skupie ilościowym niezależnie od klasy mleka).

Procedura segregacji mleka spełniającego i nie spełniającego wymagań UE będzie polegać na:

  • osobnych środkach transportu do odbioru z gospodarstw mleka surowego,
  • oddzielnym magazynowaniu mleka surowego,
  • oddzielnym przetwarzaniu, na oddzielnych liniach produkcyjnych mleka klasy Ekstra oraz mleka klasy I,
  • oddzielnym magazynowaniu produktów wytworzonych z mleka różnych kategorii,
  • odrębnym znakowaniu produktów wytworzonych z różnych klas mleka.

Wymagania weterynaryjne i sanitarne dotyczące całości sektora mięsnego

Okres przejściowy, najpóźniej do dnia 31 grudnia 2007 r., na dostosowanie do wymogów unijnych uzyskano dla 332 zakładów

  • zgodnie z indywidualnymi planami ich restrukturyzacji. Zakłady objęte okresami przejściowymi będą przestrzegać następujących wymagań:
  • mięso świeże, mięso przetworzone, wyroby mięsne nie poddane obróbce termicznej lub produkty wykorzystujące tego rodzaju mięso w charakterze składnika, pochodzące z tych zakładów, może być umieszczane jedynie na rynku krajowym (ewentualnie do krajów trzecich do końca 2004 r., jeśli wyrażą one zgodę na taki eksport),
  • mięso pochodzące z zakładów posiadających rzeźnię, rozbiór i przetwórstwo (tzw. zakłady zintegrowane) może być zbywane jedynie na rynku krajowym w handlu detalicznym, względnie wykorzystane do dalszego przetworzenia w tym samym zakładzie, lub w innym zakładzie przetwórczym, który również korzysta z okresu przejściowego;
  • tłuszcz zwierzęcy pochodzący z rzeźni i (lub) rozbioru należących do zintegrowanych zakładów mięsnych może być poddany topieniu jedynie na terenie innych zakładów posiadających okres przejściowy.

W związku z wystąpieniem choroby BSE wydano w Polsce zakaz stosowania jako surowców do produkcji środków żywienia zwierząt pewnych tkanek i zwłok przeżuwaczy - określonych jako materiały szczególnego ryzyka.

Zakłady utylizacyjne przetwarzające Materiał Szczególnego Ryzyka (SRM) zostały wydzielone jako osobne jednostki, a mączka mięsno-kostna i tłuszcz wytworzone z SRM-ów podlegają spaleniu w wysokiej temperaturze. Pod względem prawnym Polska dostosowała już swoje prawodawstwo w zakresie przyjęcia obowiązującej w UE listy Materiałów Szczególnego Ryzyka. Skutkiem praktycznego wprowadzenia standardów unijnych będzie zwiększenie ilości tkanek kwalifikowanych jako SRM, a co za tym idzie podlegających szczególnym rygorom utylizacji. W pewnym zakresie spowoduje to zmniejszenie się wydajności poubojowej, a jednocześnie wzrost kosztów utylizacji. Każdy zakład uboju bydła oraz zakład w którym będą usuwane z tuszy SRM-y musi mieć podpisaną umowę z zakładem utylizacyjnym uprawnionym do przerobu takich odpadów.

Konieczne jest również jak najszybsze wypracowanie odpowiednich rozwiązań logistycznych w zakresie organizacji pracy zakładów uboju i rozbioru oraz systemu kontroli weterynaryjnej.

W maju 2003 r. wchodzi w życie Rozporządzenie Rady UE nr 1774/2002 w sprawie produktów ubocznych. Wprowadza ono klasyfikację ubocznych produktów zwierzęcych na 3 klasy i określa odrębny sposób postępowania z produktami należącymi do każdej z tych klas. Wymagana będzie specjalizacja zakładów utylizacyjnych w zakresie przerobu tylko jednej z kategorii produktów ubocznych. Stawia to dodatkowe wymagania polskim zakładom utylizacyjnym, do których muszą się dostosować jeszcze przed dniem akcesji.

Od dnia l stycznia 2005 roku eksport do krajów trzecich mięsa i produktów mięsnych nie spełniających wymagań UE musi być w zgodny z przepisami art. 12 Rozporządzenia Parlamentu i Rady nr 178/2002, określającego zasady wywozu żywności do krajów trzecich.

Zakłady przetwórstwa rybnego

Okres przejściowy uzyskano dla 40 zakładów, zgodnie z indywidualnymi planami restrukturyzacji - najpóźniej do 31 grudnia 2006 r. Zakłady objęte okresami przejściowymi będą przestrzegać wymagań:

  • ryby świeże i produkty rybne pochodzące z tych zakładów mogą być kierowane tylko na rynek krajowy,
  • ryby świeże, a także produkty rybne preparowane lub przetwarzane w obrębie tego samego zakładu, przy czym mogą one być wprowadzane wyłącznie na rynek krajowy i tamże zbywane - pod dodatkowym warunkiem, że ryby świeże, a także preparowane lub przetwarzane produkty rybne będą zapakowane w handlowe opakowania jednostkowe i zaopatrzone w weterynaryjne znaki identyfikacyjne;
  • ryby świeże nie zapakowane wolno wprowadzać na rynek zbytu jedynie w obrębie województwa, na którego terenie jest usytuowany dany zakład produkcji rybnej.

Dobrostan zwierząt

Prawodawstwo unijne zawiera szereg wydanych w ostatnich latach aktów prawnych dotyczących poprawy dobrostanu zwierząt. Określają one dopuszczalne systemy i warunki utrzymywania, transportu i uboju zwierząt. W wyniku negocjacji akcesyjnych strona polska otrzymała okres przejściowy do dnia 31 grudnia 2009 roku dla 44 ferm w zakresie zapewnienia warunków chowu kur niosek w systemie bateryjnym, zgodnych z Dyrektywą Rady nr 1999/74/WE. Odstępstwa te nie dotyczą minimalnej powierzchni, która musi być zapewniona na jedna kurę nioskę a jedynie elementów konstrukcyjnych klatek takich jak: wysokość i pochylenie podłogi. Dla pozostałych hodowców (dla 51 ferm, które posiadają najstarszy typ klatek i muszą je wymienić) przewidziana jest w budżecie ministerstwa rolnictwa rekompensata finansowa za wymianę klatek na nowe.

Obecnie wiele wysiłków jest podejmowanych przez Inspekcję Weterynaryjną, w ramach poprawy warunków dobrostanu zwierząt wynikających z realizacji ustawy o ochronie zwierząt. Przyjęcie uregulowań UE spowoduje, iż niektóre formy chowu zwierząt będą zabronione prawnie.

Przygotowanie opracowania: Główny Inspektorat Weterynarii (tel.: 623-20-89).


POWIĄZANE

Od 10 lutego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będzie przyjmował...

Około 92,6 tys. ton żywności o wartości ponad 265 mln zł trafi w tym roku do org...

Sytuacja na unijnym rynku rolnym nadal jest krytyczna. Potrzeba środków łagodząc...


Komentarze

Bądź na bieżąco

Zapisz się do newslettera

Każdego dnia najnowsze artykuły, ostatnie ogłoszenia, najświeższe komentarze, ostatnie posty z forum

Najpopularniejsze tematy

gospodarkapracaprzetargi
Nowy PPR (stopka)
Jestesmy w spolecznosciach:
Zgłoś uwagę