Kraków/ Wystawa o dawnej medycynie w Muzeum Hutten-Czapskiego

6 września 2017
Kraków/ Wystawa o dawnej medycynie w Muzeum Hutten-Czapskiego

W krakowskim Muzeum Hutten-Czapskiego otwarto we wtorek wystawę "Szlachetne zdrowie - ziołolecznictwo i medycyna". Znalazły się na niej m.in. dawne herbarze czyli zielniki, gdzie zamieszczano także porady dotyczące różnych kuracji.

Na ekspozycji jest 80 starodruków, powstałych w okresie od końca XV w. do lat 30. XIX w. oraz 20 map i planów związanych z szeroko pojętą tematyką medyczną jak np. mapa uzdrowisk polskich z okresu międzywojennego. To tylko część z kilkuset związanych z medycyną obiektów w kolekcji działu starych druków Muzeum Hutten-Czapskiego, oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie (MNK).

Wystawę otwiera zbiór herbarzy, czyli dawnych zielników. "Te przepięknie ilustrowane księgi przed kilkuset laty były prawdziwymi kompendiami wiedzy medycznej. Nie tylko opisywały rośliny o właściwościach leczniczych, lecz zawierały receptury leków, które można sporządzić z danych ziół lub owoców, opisy postępowania w przypadku najróżniejszych dolegliwości, a nawet informacje anatomiczne czy np. instrukcje odbierania porodu" – powiedziała kuratorka wystawy Iwona Długopolska.

W rozmowie z PAP zaznaczyła, że ogromna wiedza naszych przodków o ziołolecznictwie odegrała fundamentalną rolę w rozwoju farmaceutyki. "Wiedza ta była oparta na dorobku starożytnych, np. Hipokratesa (którego dzieła też są na wystawie), jak i na doświadczeniu własnym" – powiedziała.

Na wystawie są prace autorów z całej Europy. Najstarszy zielnik – "Hortus sanitatis" – pochodzi z ok. 1507 r., opublikowany został w Strasburgu. Są też księgi wydane w Krakowie, np. "De herborum virtutibus" z 1537 r. Aemiliusa Macera oraz herbarzy Marcina Siennika i Marcina z Urzędowa, również z XVI w.

Dzięki "Statutom" zakonu szpitalników zwiedzający zobaczą, jak ponad 400 lat temu wyglądała sala szpitalna. Nie zabrakło traktatów dających wyobrażenie o ówczesnej relacji lekarzy z pacjentami, oraz podobizn świętych, do których zwracano się w przypadku cięższych i lżejszych dolegliwości.

Tematykę powiązań medycyny z astrologią i magią porusza traktat "O zjawach, widmach oraz wielkich hałasach i różnych przeczuciach, które zapowiadają śmierć człowieka, wielkie klęski i zmiany władzy" Ludwiga Lavatera z 1659 r. oraz dzieło "Cudowne tajemnice magii naturalnej i kabalistycznej" przypisywane XIII-wiecznemu teologowi i świętemu Albertowi Wielkiemu.

Tytuł wystawy nawiązuje do fraszki Jana Kochanowskiego "Na zdrowie" i jej pierwszych słów: "Szlachetne zdrowie, nikt się nie dowie, jako smakujesz, aż się zepsujesz".

Jeden z przykładowych przepisów, zamieszczony w księdze "Vade Mecum Medicum" (Częstochowa, ok. 1721 r.), dotyczy "zatrzymania womitów". Przed wiekami na wstrzymanie wymiotów radzono: "Weźmi liścia Makowego młodo zebranego y ususzonego garść, przyday skorek Cytrynowych lub Pomarańczowych suchych, warz w wodzie, przecedziwszy daway pić choremu często, przydaiąc Gałki muszkatowej albo Cynamonu utartych, albo kto mieć może +Spiritum vitrioli+ do kwaterki tey Dekokcyei kropel 20".

Ekspozycja "Szlachetne zdrowie - ziołolecznictwo i medycyna" czynna będzie do 7 stycznia.

 

Beata Kołodziej (PAP)


POWIĄZANE

5 lipca 2018 r. weszła w życie nowelizacja rozporządzenia Ministra Rolnictwa i R...

17. lipca odbyła się aukcja produktów mlecznych na platformie aukcyjnej Global D...

Trwająca od przeszło tygodnia deszczowa pogoda utrudnia na Podkarpaciu zbiory mi...


Komentarze

Bądź na bieżąco

Zapisz się do newslettera

Każdego dnia najnowsze artykuły, ostatnie ogłoszenia, najświeższe komentarze, ostatnie posty z forum

Najpopularniejsze tematy

gospodarkapracaprzetargi
Nowy PPR (stopka)
Jestesmy w spolecznosciach:
Zgłoś uwagę