Adama_Spyrale_1-31.05.21

Wpływ oczka wodnego na otaczające je środowisko

27 kwietnia 2021
Wpływ oczka wodnego na otaczające je środowisko

Widok niewielkiego zbiornika na działce jest raczej dość częsty. W zasadzie nie ma w tym nic dziwnego, bo chęć posiadania własnego „mini jeziorka” jest dość powszechna. Bardzo wielu działkowców, ale i również mieszkańców zabudowy jednorodzinnej, zakłada oczka wodne. Jedni zadowalają się niewielkim zbiornikiem, inni zaś tworzą wspaniałe, tętniące życiem wodne oazy pełne roślin i zwierząt. Warto jednak pamiętać, że w zasadzie każdy element infrastruktury wodnej wpływa na otaczające nas środowisko.

Rola oczka wodnego na działce

Poza niewątpliwą rolą estetyczną, oczka wodne pełnią również inne funkcje na działce. Wśród szeregu zalet należy wymienić przede wszystkim:

 

  • zmianę mikroklimatu

  • możliwość uprawy roślin wodnych i bagiennych

  • wodopój i miejsce życia dla dzikich zwierząt

Niestety, jak każde przedsięwzięcie, również oczko wodne będzie wymagało od nas regularnej pracy i stosownych zabiegów, a także sporych nakładów finansowych. Będziemy musieli się również zaopatrzyć w odpowiedni sprzęt np. filtry; warto też wiedzieć, że posadzone rośliny trzeba pielęgnować i przycinać. Mimo wszystko, inwestycja we własny zbiornik wodny jest warta poniesionych nakładów. Budowę takiego zbiornika można częściowo sfinansować ze środków, które świadczą samorządy oraz instytucje rządowe. Warto spojrzeć chociażby na program Moja Woda, który oferuje dofinansowanie w kwocie do 5000 złotych. Na stronie https://trzmiel.com.pl/oczko-wodne zapoznamy się z dostępnym na rynku osprzętem - filtrami, napowietrzaczami, fontannami, sterylizatorami. Dzięki zdobytej wcześniej wiedzy nasze oczko wodne może stanowić nie tylko piękną ozdobę, ale sprawi nam wiele satysfakcji. Wszystko do oczka wodnego można zakupić w specjalistycznych sklepach akwarystycznych, a w razie pytań warto zasięgnąć porady doświadczonego sprzedawcy.

 

Jeśli zdecydujemy się na większą inwestycję pod postacią niewielkiego stawu, to warto obsadzić go stosowną roślinnością. Tym samym możemy zapewnić sobie doskonale funkcjonującą oczyszczalnię hydrofitową – naturalny system polegający na biologicznym usuwaniu zanieczyszczeń. Jest to szczególnie istotne zwłaszcza dla ryb, gdyż roślinność hydrofitowa skutecznie wspomaga proces samooczyszczania wód, ograniczając poziom biogenów, takich jak azot i fosfor.

 

Miejsce w pobliżu oczka wodnego może stać się centrum życia rodzinnego lub towarzyskiego, ale również enklawą odpoczynku. Szemrząca woda, rechot żab, plusk ryb, czy szum trzciny to doskonałe dźwiękowe tło dla relaksu po ciężkim tygodniu pracy. Najmłodsi mogą w tym czasie obserwować i karmić karasie, karpie lub jesiotry. Przydomowe oczko wodne w ogrodzie stanie się miejscem, gdzie można spędzać czas zarówno aktywnie, jak i leniwie popijając kawę na leżaku.

 

Poprawa mikroklimatu otoczenia, ładny element estetyczny i możliwość hodowli zwierząt i roślin to tylko niektóre zalety oczka wodnego. O wielu innych aspektach przekonamy się sami, gdy już zdecydujemy się założyć swój własny zbiornik.

Oczko wodne to lepszy klimat

W upalne dni, zwłaszcza latem, odpoczynek w pobliżu zbiornika wodnego przynosi prawdziwą ulgę. Nie tylko drzewa zapewnią nam niższą temperaturę - mikroklimat ochłodzi również woda. Jeśli cierpimy na alergię lub choroby układu oddechowego, to z pewnością docenimy bliskość zbiornika, gdyż parująca woda nawilża powietrze. Obecność wody wpływa również łagodząco na lokalny klimat - zimą będzie cieplej, a latem chłodniej.

 

Bliskość wody wpływa na możliwości sadzenia bardziej wymagających roślin np. bagiennych. Projektując swój zbiornik warto zaopatrzyć się zarówno w rośliny nadwodne - lilie, hiacynty czy pistie, jak i podwodne - wywłócznik, moczarka, rogatek. Szczególnie ciekawymi gatunkami są te, które żyją na granicy lądu i wody, ponieważ możemy je hodować tylko w wyjątkowych przypadkach np. gdy posiadamy oczko wodne. Należą do nich między innymi kaczeńce i turzyce. Różnorodność gatunkowa z pewnością wpłynie na walory estetyczne, ale również zachęci wiele zwierząt do zamieszkania w naszym stawie. Ryby będą mogły schować się w cieniu, żaby, ropuchy i kumaki zyskają nową przestrzeń do życia, a przelatujące ważki będą strzegły nas przed komarami. Zakładając więc oczko wodne, zmienimy pobliskie środowisko dostosowując je do życia dla wielu gatunków zwierząt i roślin.

 

W mojej ocenie bardzo ładną i zarazem praktyczną formą małej retencji są stawy kąpielowe. Są to ekologiczne zbiorniki wodne łączące w sobie zalety oczka wodnego i basenu. Można je dowolnie aranżować wykorzystując elementy małej architektury, takiej jak mostki, kładki czy kaskady. Taka inwestycja będzie świetnie służyć zarówno ludziom, jak i zwierzętom czy roślinom. Dobrze wkomponowany staw kąpielowy stanowi nie tyle „wycinek natury”, co idealną symbiozę z otaczającą przyrodą. Takie zbiorniki zapewniają bezpośrednie obcowanie z otaczającą naturą i można je wykorzystywać praktycznie przez cały rok. Dzięki naturalnym metodom filtracji proces oczyszczania wody przebiega w sposób naturalny, bez konieczności używania jakiejkolwiek chemii. Obsadzając zbiornik gęstą roślinnością zapewnimy sobie zacienione miejsce odpoczynku, które z pewnością skusi również innych, dzikich lokatorów. Mnogość roślin wpłynie również na jakość powietrza. Poza naturalną cechą wychwytywania dwutlenku węgla, część roślin potrafi również pochłaniać i neutralizować inne zanieczyszczenia. Budując w pobliżu coś w rodzaju skalniaka zaprosimy m.in. jaszczurki, które z chęcią będą się tam wygrzewać. Założenie takiego zbiornika będzie więc miało pozytywne skutki dla okolicznej fauny.

 

Budowa zbiornika wodnego nie jest trudna, zwłaszcza że wszystko do oczka kupisz przez Internet. Obecność w ogrodzie nawet niewielkiego stawu w znaczący sposób będzie przeciwdziałać skutkom suszy, a nawet powodzi. Takie konstrukcje dają możliwość magazynowania wody i późniejszego jej wykorzystania np. do podlewania ogródka. Wiele badań wskazuje na pozytywny wpływ małych zbiorników wodnych na środowisko przyrodnicze oraz bilans wodny. Zbiorniki wpływają na cechy higrometryczne otoczenia. Zwiększają między innymi wilgotność powietrza, więc mogą powodować wyparcie roślinności sucholubnej z okolicy, dają natomiast możliwość hodowli hydrofitów, czyli roślinności wodnej.

Oczko wodne to radość dla roślin, zwierząt i ludzi

Każde, nawet najmniejsze oczko wodne, jest miejscem życia dla wielu gatunków roślin i zwierząt. Dobrze zaaranżowany zbiornik może pełnić rolę zarówno domu stałego, jak i ulubionego miejsca przebywania dzikich zwierząt. Woda przyciągnie wielu mieszkańców, których nie uświadczymy w ogrodzie bez oczka.

 

Raczej na pewno zawitają do niego żaby, które swoim kumkaniem wprowadzą niesamowity klimat „dzikości” i bliskiego kontaktu z naturą. Kijanki zaś zajmą się glonami. Warto gęsto obsadzić zbiornik, a na jego dnie zbudować kilka kryjówek, ponieważ wiele gatunków zwierząt, np. traszki, będzie chciało skorzystać z bezpiecznego schronienia. W pobliżu zbiornika mogą przemykać też jaszczurki, a nawet zaskrońce! Płytkie brzegi zbiornika można wyłożyć dodatkowymi kamieniami. Będą one stanowić swoiste „pomosty” dla niewielkich ptaków, które z chęcią przylecą, by zażyć kąpieli lub po prostu się napić.

 

Warto również wspomnieć o mniej spektakularnych, ale nie mniej ważnych mieszkańcach – bezkręgowcach. Ważki, które żywią się komarami, lubią przebywać w pobliżu zarośniętych zbiorników, bogatych w pałkę wodną. Ich drapieżne larwy rozwijają się w wodzie i często padają ofiarą ryb. Jeśli więc wolimy mieć ważki - lepiej nie zarybiamy zbiornika. Nasz zbiornik może na pierwszy rzut oka być niezamieszkały, ale po bliższej obserwacji zauważymy liczne mięczaki, pierścienice, płazińce a nawet skorupiaki. W Polsce występuje około 50 gatunków ślimaków słodkowodnych - z pewnością któryś z nich zawita do naszego oczka – najpospolitsze to błotniarka stawowa Lymnaea stagnalis i zatoczek rogowy Planorbarius corneus. Zakopane w piasku lub mule wodę filtrować będą szczeżuje i skójki, czyli przedstawiciele małży.

 

Jak widać – nawet najmniejszy zbiornik wodny może mieć kolosalny wpływ na otaczające nas środowisko. Będzie przyciągać rzesze dzikich mieszkańców zapewniając im schronienie i stanowić rezerwuar pożywienia. Duże zbiorniki dobrze chronią nas przed skutkami powodzi i suszy. Pamiętajmy, że nawet niewielkie oczko wodne w ogrodzie ma sens, ponieważ dzięki temu możemy poprawić stan środowiska naturalnego, w tym nasze zasoby wodne. Jest to szczególnie istotne zwłaszcza teraz, gdy lata są upalne a zimy zdarzają się bezśnieżne.