Targi_china_210519-750

Rynek owoców i warzyw w UE

6 kwietnia 2004

Produkcja owoców i warzyw w Unii Europejskiej jest regulowana przez dwa oddzielne systemy:

  • rynku świeżych owoców i warzyw, który funkcjonuje od 1962 r., 
  • rynku przetworów owocowo–warzywnych (od 1978 r.).

Rynek świeżych owoców i warzyw
 Obecne regulacje tego rynku określa rozporządzenie Rady (WE) 2200/96, które obejmuje:
 
 1. Wspólne wymagania jakościowe – ustanowiono dla 16 gatunków owoców oraz 21 gatunków warzyw. Wyróżnia się trzy podstawowe klasy jakości – klasę ekstra, klasę I oraz klasę II. Obowiązują one we wszystkich fazach dystrybucji produktów od producenta do detalisty. Wymagania te nie dotyczą jedynie owoców i warzyw sprzedawanych konsumentom bezpośrednio w gospodarstwie oraz produktów przeznaczonych do przetwórstwa.

2. Mechanizmy interwencji – polegają na wypłacaniu rekompensat z tytułu wycofania owoców i warzyw z rynku. Działania te prowadzone są przez upoważnione do tego tzw. grupy producenckie. Z rynku mogą być wycofane produkty, które spełniają określone wymagania jakościowe (minimum II klasa). Producenci niezrzeszeni również otrzymują rekompensaty, ale mniejsze o 10% w stosunku do grup producenckich. Wycofanie może się odbywać w ściśle określonym terminie i dotyczy ograniczonej liczby gatunków (między innymi gruszek, jabłek, kalafiorów i pomidorów). Od 2002 r. ilość wycofanych produktów nie może przekroczyć: 8,5% - produkcji jabłek i gruszek oraz 10% - produkcji pozostałych gatunków.

Wysokość rekompensat dla poszczególnych produktów objętych interwencją jest stała. Od 2002 r. rekompensaty dla niżej wymienionych produktów wynoszą (w euro/100 kg) :

  • jabłka 8,81
  • gruszki 8,39 
  • kalafiory 7,01 
  • pomidory 4,83

Produkty wycofane z rynku muszą być przekazane na cele, które nie mogą zakłócić funkcjonowania rynku, czyli nie mogą być np. sprzedawane. Koszty, które ponoszą w związku z tym grupy, są refinansowane przez budżet UE.
 
 3. Organizacje producentów – za ich pomocą kierowana jest główna pomoc Unii Europejskiej dla producentów owoców i warzyw. Organizacje muszą zostać uznane przez Komisję Europejską, tzn. spełniać określone przepisami wymagania. Dotyczą one minimalnej liczby członków (od 5 do 40 członków – w zależności od kraju) oraz minimalnej wartości produkcji (0,1 – 3,0 mln euro rocznie).

Pomoc finansowa kierowana do grup obejmuje:

  • dla “grup wstępnie uznanych” (rozpoczynających działalność):
    – pomoc na utworzenie grupy i ułatwienie jej działalności administracyjnej wynosi od 5% w pierwszym roku do 2% w 5 roku wartości rocznej produkcji. Pomoc ta może być wypłacana przez maksimum pięć lat, 

    – pomoc na polepszenie jakości produktów rolnych oraz usprawnienie ich sprzedaży – np. budowa chłodni, zakup maszyn, urządzeń, środków transportu. Zależnie od regionu, udział UE w kosztach zatwierdzonych inwestycji wynosi 30% lub 50%.

    Sama grupa producencka musi pokryć odpowiednio co najmniej 45% lub 25% kosztów. Do pokrycia co najmniej 5% kosztów zobowiązane są zainteresowane kraje członkowskie;

  • dla “grup uznanych” (funkcjonujących od dłuższego czasu):
    pomoc na tworzenie funduszu operacyjnego, która wynosi do 50% jego całkowitej wysokości.
     
    Środki tego funduszu przeznaczone są na finansowanie programu działania “grupy” oraz finansowanie wycofania towarów z rynku (w określonych proporcjach).

4. Zasady handlu z krajami trzecimi - wszystkie związane z tym działania prowadzą do ochrony rynku wewnętrznego Unii Europejskiej. Odbywa się to poprzez:

  • ustalone z góry stawki celne oraz cła specjalne – dodatkowe opłaty, które pobierane są na granicy UE dla produktów importowanych, których ceny są niższe od cen obowiązujących na unijnym rynku, 
  • licencje eksportowe i importowe – wydawane po złożeniu zabezpieczenia gwarancyjnego (kaucji), 
  • dopłaty eksportowe – stosowane między innymi do jabłek, pomarańczy, cytryn, mandarynek, winogron, pomidorów.

5. System kontroli na szczeblu krajowym i UE – obejmuje wymóg prowadzenia kontroli, zbierania informacji i prowadzenia statystki, które służą do podejmowania przez UE decyzji dotyczących rynku ogrodniczego.
 
 Rynek przetworów owocowo-warzywnych
 Regulacje na tym rynku określa rozporządzenie Rady (WE) 2201/96 i obejmuje następujące produkty:

  •  przetwory pomidorowe, 
  • brzoskwinie i gruszki Williamsa i Rocha w syropie lub naturalnym soku owocowym, 
  • suszone figi, 
  • śliwki suszone gatunku d’Ente, 
  • suszone winogrona odmiany Sultana, Moscatel oraz Korynt, 
  • szparagi.

Dla poszczególnych produktów lub grup produktów stosowane są w Unii różne formy wsparcia. Są to: dopłaty do przetwórni, dotacje obszarowe, dopłaty do przechowywania, dopłaty eksportowe oraz wsparcie przeznaczone na poprawę jakości owoców.

Wsparcie finansowe dociera do rolników poprzez zakłady przetwórcze i grupy producenckie.

Większość produktów objętych regulacjami Unii Europejskiej uprawiana jest w Europie Południowej. Produkty, które występują na polskim rynku, a objęte są regulacjami UE, to jabłka, gruszki, pomidory i kalafiory. Główną pomocą, z której skorzystają nasi ogrodnicy, będzie wsparcie, które kierowane jest do grup producenckich.
 
Regulacja rynku owoców i warzyw w Polsce
W Polsce są już przepisy, które regulują rynek świeżych owoców i warzyw, dostosowując go do rozwiązań funkcjonujących w Unii Europejskiej. Są to ustawa o organizacji rynku owoców i warzyw z 29 listopada 2000 r (Dz.U. nr 3, poz. 19) oraz ustawa o grupach producentów rolnych i ich związkach z 15 września 2000 r. (Dz.U. nr 88, poz. 983). Właśnie regulacje prawne dla rynku przetworów owocowo-warzywnych są obecnie przygotowywane.


POWIĄZANE

Od 10 lutego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będzie przyjmował...

Około 92,6 tys. ton żywności o wartości ponad 265 mln zł trafi w tym roku do org...

Sytuacja na unijnym rynku rolnym nadal jest krytyczna. Potrzeba środków łagodząc...


Komentarze

Bądź na bieżąco

Zapisz się do newslettera

Każdego dnia najnowsze artykuły, ostatnie ogłoszenia, najświeższe komentarze, ostatnie posty z forum

Najpopularniejsze tematy

gospodarkapracaprzetargi
Nowy PPR (stopka)
Jestesmy w spolecznosciach:
Zgłoś uwagę